Bu Ünitede Neler Öğrendik?myders hazırladı
Bu bölümde, Türkiye'de sivil toplum ve demokrasi ilişkisi metodolojik yaklaşımlar, kavramsal tanımlar, tarihsel gelişim ve kurumsal özellikler çerçevesinde ele alınmıştır. Demokrasinin sadece siyasi aktörler üzerinden değil, sosyolojik ve sivil bir bakış açısıyla incelenmesi gerektiği vurgulanarak, Batı kökenli modellerin Türkiye'nin özgün toplumsal ve kültürel yapısı dikkate alınarak değerlendirilmesi önerilmiştir. Demokrasi kavramının antik Yunan'dan günümüze uzanan gelişimi aktarılmış; totaliter ve otoriter rejimlerin karşısında konumlanan temsilî, liberal ve ileri demokrasi sınıflandırmaları üzerinde durulmuştur.
Bu bölümde ayrıca, sivil toplum kavramının Batı Avrupa'da burjuva sınıfının doğuşuyla başlayan tarihsel serüveni, toplum sözleşmesi kuramları ve Gramsci'nin kültürel hegemonya yaklaşımıyla kazandığı çağdaş anlam açıklanmıştır. Bir yapının gerçek anlamda sivil toplum örgütü sayılabilmesi için gereken özerklik, gönüllülük ve iktidar amacı gütmeme gibi temel özellikler sıralanarak, cemaat-cemiyet ayrımı netleştirilmiştir. Son olarak, Osmanlı'dan Cumhuriyet'e uzanan süreçte patrimonyal devlet geleneğinin sivil toplum üzerindeki sınırlayıcı etkisi, Ahilik ve lonca teşkilatlarının dönüşümü ile Tanzimat ve Meşrutiyet dönemlerindeki sivil kıpırdanmalar analiz edilmiştir.