Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Bir hayvancılık işletmesinde şüpheli bir viral salgın durumunda, canlı hayvanlardan virüs izolasyonu ve serolojik testler için nasıl kan örneklemesi yapılması gerektiğini tüp seçimleri ve gerekçeleriyle birlikte karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
Virüs izolasyonu için pıhtılaşmayı önleyen EDTA veya heparin içeren antikoagulanlı tüpler seçilmelidir; çünkü canlı virüsün lökositlerde aranması gerekebilir. Serolojik testler için ise antikor içeren serumu elde etmek amacıyla antikoagulan içermeyen düz tüpler tercih edilmeli ve kanın pıhtılaşmasına izin verilmelidir.
Alıştırma 1myders hazırladı
Bir hayvancılık işletmesinde şüpheli bir viral salgın durumunda, canlı hayvanlardan virüs izolasyonu ve serolojik testler için nasıl kan örneği almanız gerektiğini, tüp seçimleri ve işlem farklarıyla birlikte açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Virüs izolasyonu için kanın pıhtılaşmasını önleyen EDTA, heparin veya sodyum sitratlı tüpler tercih edilmelidir. Serolojik testler için ise antikoagulan içermeyen düz tüpler kullanılmalı, pıhtılaşma sonrası santrifüj edilerek elde edilen serum, komplement inaktivasyonu için 56°C'de 30 dakika bekletilmelidir.
Alıştırma 2myders hazırladı
Laboratuvara ulaştırılan kontamine bir organ dokusundan hücre kültürüne ekim yapmak üzere steril bir inokulum hazırlama aşamalarını sırasıyla listeleyiniz.
Yanıt / ipucu
Doku örneği öncelikle antibiyotikli PBS içinde mekanik olarak homojenize edilir, ardından santrifüj edilerek üst sıvı fazı ayrılır. Bu üst sıvı 0,45 veya 0,22 mikrometre por çaplı filtrelerden geçirilerek bakteriyel kontaminasyondan arındırılır ve sterillik kontrolü için agara ekim yapılarak inkübe edilir.
Alıştırma 2myders hazırladı
Laboratuvara ulaştırılan enfekte bir doku örneğinden hücre kültürüne ekim yapmak amacıyla kontaminasyonsuz bir inokulum hazırlama aşamalarını sırasıyla listeleyiniz.
Yanıt / ipucu
Doku örneği steril havan veya homojenizatörle mekanik olarak parçalanır, antibiyotikli PBS ile 1/10 oranında sulandırılır. Ardından santrifüj edilerek üst fazı alınır, 0.45 veya 0.22 mikrometre por çaplı filtrelerden geçirilerek sterilize edilir ve agara ekim yapılarak sterilliği kontrol edilir.
Alıştırma 3myders hazırladı
Hemaglütinasyon (HA) ve Hemaglütinasyon İnhibisyon (HI) testlerinin çalışma prensiplerini ve kuyucuklardaki pozitif/negatif reaksiyon görüntülerini karşılaştırarak açıklayınız.
Yanıt / ipucu
HA testi virüsün eritrositleri kümeleme yeteneğini ölçer ve virüs varlığında dantela görünümü, yokluğunda düğme görünümü oluşur. HI testi ise serumdaki antikorların bu kümelemeyi engellemesini ölçer; antikor varlığında (pozitif) virüs bloke olduğu için eritrositler çökelerek düğme oluşturur, antikor yokluğunda (negatif) ise dantela görünümü kalır.
Alıştırma 3myders hazırladı
Sandviç ELISA yöntemi ile İndirekt ELISA yöntemi arasındaki temel farkı, antijen ve antikor tespiti amaçları doğrultusunda karşılaştırarak açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Sandviç ELISA, plakaya bağlanan yakalayıcı antikorlar vasıtasıyla örnekteki viral antijenleri (aktif enfeksiyonu) tespit etmek için kullanılır. İndirekt ELISA ise plakaya önceden yapıştırılmış antijenler yardımıyla örnekteki virüse özgü antikorları (bağışıklık veya geçmiş enfeksiyonu) belirlemek amacıyla tasarlanmıştır.
Alıştırma 4myders hazırladı
Polimeraz Zincir Reaksiyonu (PCR) yönteminin üç temel aşamasını (denatürasyon, bağlanma ve uzama) sıcaklık değişimleri ve bu sıcaklıklarda gerçekleşen moleküler olaylar açısından tartışınız.
Yanıt / ipucu
Denatürasyon aşamasında yüksek sıcaklıkta çift sarmallı viral DNA açılarak tek iplikçik haline gelir. Bağlanma (annealing) aşamasında sıcaklık düşürülerek primerlerin hedef bölgeye yapışması sağlanır; uzama (extension) aşamasında ise polimeraz enzimi uygun sıcaklıkta yeni DNA zincirini sentezler.
Alıştırma 4myders hazırladı
Hemaglütinasyon (HA) testi ile Hemaglütinasyon İnhibisyon (HI) testinin çalışma prensiplerini ve kuyucuklardaki pozitif/negatif sonuç görünümlerini kıyaslayınız.
Yanıt / ipucu
HA testinde virüs varlığında eritrositler kümelenerek dantela görünümü oluşturur, virüs yoksa dibe çöküp düğme oluşturur. HI testinde ise ortamda antikor varsa virüsü bloke eder ve eritrositlerin çökelmesini engelleyerek düğme görünümü oluşturur; antikor yoksa virüs eritrositleri kümeleştirir (dantela görünümü).
Alıştırma 5myders hazırladı
Klinik teşhiste viral antijen tespiti ile antikor tespiti arasındaki farkları, akut ve kronik/geçmiş enfeksiyon senaryoları üzerinden örneklendirerek açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Antijen tespiti (örneğin Sandviç ELISA), enfeksiyonun erken ve aktif döneminde virüsün kendisini ortaya koyar. Antikor tespiti ise vücudun virüse yanıtını ölçer; IgM antikorlarının tespiti akut (yeni) bir enfeksiyona, IgG antikorlarının tespiti ise geçmişte geçirilmiş bir enfeksiyona veya aşılamaya işaret eder.
Alıştırma 5myders hazırladı
Bir viral DNA'nın Polimeraz Zincir Reaksiyonu (PCR) ile çoğaltılması sürecindeki üç temel aşamayı (Denatürasyon, Annealing, Extension) sıcaklık ve işlev yönünden analiz ediniz.
Yanıt / ipucu
Denatürasyon aşamasında yüksek sıcaklıkta çift sarmallı viral DNA açılarak tek iplikçik haline getirilir. Bağlanma (Annealing) aşamasında sıcaklık düşürülerek primerlerin hedef bölgeye yapışması sağlanır; Uzama (Extension) aşamasında ise polimeraz enzimi uygun sıcaklıkta yeni DNA zincirini sentezler.
