KompozisyonGörsel bir yüzeyde ya da fotoğrafta, anlatım ögelerinin belli bir çerçeve içerisinde, izleyicinin duygu ve düşüncelerini etkileyecek ve paylaşım sağlayacak şekilde düzenlenmesidir. Metinde, bu düzenlemenin biçim ve içerik ilişkisini kurarak anlam oluşturduğu belirtilmektedir.
Fotoğrafik GörmeFotoğrafçının gelişmiş görme yeteneğiyle şekillenen, normal insanların göremediği ya da üzerinde durmadığı görünümleri seçip anlamlı bir görsel malzeme haline getirme becerisidir. Susan Sontag'a göre bu, ayrıştırıcı bir görme türü ve öznel bir alışkanlıktır.
Pasif DüzenlemeFotoğrafçının konu karşısındaki fiziki ve kültürel koşullar nedeniyle kısıtlı bir özgürlüğe sahip olması ve var olan görünüme sadece gözlemci kimliğiyle müdahale etmesidir. Fotoğrafçı bu durumda sadece sınırlı teknik tercihlerini kullanabilir.
Aktif DüzenlemeFotoğrafçının elde etmek istediği görüntü için çerçeve içerisindeki nesnelerin yerlerine, konumlarına ve tüm çekim koşullarına sınırsızca müdahale edebilme özgürlüğüne sahip olması durumudur. Reklam fotoğrafçılığı gibi kurgusal alanlarda sıklıkla kullanılır.
Çekim ÖlçeğiÇerçeve içinde gösterilen nesnenin veya konunun, çerçevenin bütününe olan orantısal büyüklüğünü ifade eden kompozisyon ögesidir. Genellikle insan anatomisindeki eklem yerleri referans alınarak genel, orta ve yakın plan olarak sınıflandırılır.
Baş Boşluğuİnsan fotoğrafları çekilirken, portrenin estetik görünmesini sağlamak amacıyla başın üst kısmı ile çerçevenin üst sınırı arasında bırakılan uygun miktardaki boşluktur. Bu boşluk izleyicinin gözünün çerçevede rahat gezinmesini sağlar.
Bakış BoşluğuFotoğrafı çekilen kişinin baktığı yöne doğru, çerçevenin sınırları içerisinde bırakılan boşluktur. Bu boşluk, fotoğrafa estetik bir değer katarken izleyicinin bakış yönünü anlamlandırmasını kolaylaştırır.
Hareket BoşluğuHareketli konuların çekiminde, izleyiciye eylem ve yön bildirmek amacıyla hareketin gerçekleştiği doğrultuda bırakılan boşluktur. Bu boşluk, hareketin yönü ve hızı hakkında izleyiciye görsel referans sağlar.
Bakış NoktasıFotoğrafçının konuyu hangi fiziksel konumdan, açıdan, mesafeden ve yükseklikten göreceğini belirleyen kritik kompozisyon tercihidir. Bakış noktası değiştikçe konunun görünümü, derinliği ve anlamı tamamen değişir.
Alt Bakış YüksekliğiKameranın konuya göz hizasından daha aşağıda bir seviyeden doğrultulmasıyla yapılan çekim açısıdır. Bu açı, fotoğrafı çekilen nesne veya kişilerin izleyici gözünde daha büyük, güçlü, yüce ve etkileyici görünmesini sağlar.
Üst Bakış YüksekliğiKameranın konuya göz hizasından daha yüksek bir noktadan doğrultulmasıyla gerçekleştirilen çekim açısıdır. Bu açı nesnelerin boyunu küçük gösterir ve izleyicide konuya hakimiyet ve güç hissi uyandırır.
Tepe Bakış YüksekliğiNesnelere tam tepeden, yani kuş bakışı açısıyla bakılmasıdır. Bu yükseklikte derinlik ve yükseklik referansları tamamen kaybolurken, nesnelerin figüratif çizgileri ve geometrik biçimleri ön plana çıkar.
Anlatımda AçıklıkFotoğrafta verilmek istenen mesajın ve konunun hiçbir yoruma yer bırakmayacak şekilde, çok net ve doğrudan izleyiciye sunulmasıdır. En basit okumayla bile mesajın sapmadan anlaşılmasını sağlar ancak didaktik yapısı nedeniyle sıkıcı olabilir.
Anlatımda KapalılıkMesajın izleyiciye daha gizemli ve üstü kapalı bir biçimde sunulması, izleyicinin bunu çözmek için zihinsel çaba harcamasının beklenmesidir. İzleyicide merak uyandırarak ilgiyi artırır ancak aşırı kapalıysa anlaşılmama riski taşır.
Altın Kesit (1/3 Kuralı)Çerçevenin yatayda ve dikeyde ikişer çizgiyle üç eşit parçaya bölünmesi ve ana ögelerin bu çizgiler üzerine ya da kesişim noktalarına yerleştirilmesi kuralıdır. Estetik dengenin kurulmasında en temel oran kuralı kabul edilir.
Uyum (Armoni)Çerçeve içinde yer alan birden fazla nesnenin renk, ton, biçim, büyüklük, hareket ve yön gibi özellikler bakımından birbirine benzemesi ve birbirini tamamlaması durumudur. Görsel bir bütünlük ve sakinlik hissi yaratır.
Zıtlık (Kontrast)Aynı çerçeve içerisinde büyüklük, yön, hareket, biçim, renk veya içerik yönünden tamamen karşıt olan ögelerin bir arada kullanılmasıdır. İzleyicinin dikkatini çekmede ve belirginliği zirveye taşımada en güçlü ögedir.
Pan (Kaydırma) TekniğiPozlama esnasında hareket eden konunun kamera ile takip edilerek çekilmesi tekniğidir. Bu teknik sonucunda hareket eden ana konu net görünürken, arka plandaki sabit nesneler hareket netsizliğiyle çizgisel olarak görünür.
RitimÇerçeve içerisinde yer alan benzer nesnelerin, belirli bir düzen ve eşit boşluklarla üçten fazla sayıda tekrar etmesi durumudur. İzleyicide heyecan, coşku, yön duygusu ve çokluk etkisi yaratır.
Pozitif ve Negatif UzamÇerçeve içerisinde görünen nesnelerin ve boşlukların kapladığı alan pozitif uzamı oluştururken; çerçeve sınırlarının dışında kalan, gösterilmeyen ancak varlığı hissettirilen alan ise negatif uzamı oluşturur.
