← Ünite 4
Reklam Fotoğrafçılığı

Ünite 4: Dijital Fotoğrafçılık

Bell Araştırma Laboratuvarları
1960'lı yıllarda dijital fotoğrafçılığın temellerini atan en etkili bilimsel çalışmalar bu laboratuvarda gerçekleştirilmiştir.
CCD Sensörün İcadı
CCD sensörler, 1969 yılında Bell laboratuvarlarında George Smith ve Willard Boyle tarafından keşfedilmiştir.
CMOS Sensörün İcadı
CMOS sensör teknolojisi, 1963 yılında Frank Wanlass tarafından geliştirilerek elektronik dünyasına kazandırılmıştır.
İlk Video Kamera Kullanımı
CCD tipi sensörler, dijital fotoğrafçılıktan önce ilk olarak 1970'li yıllarda video kameralarda görüntü kaydetmek amacıyla kullanılmıştır.

Anahtar Kavramlar

SensörDijital fotoğraf makinelerinde geleneksel filmin görevini üstlenen, üzerine düşen ışık ışınlarını elektronik sinyallere dönüştüren silikon yapılı çiptir.
PikselDijital görüntüleri oluşturan, gözle zor ayırt edilebilen en küçük renkli karecikler ve resim unsurlarıdır.
CCDIşık ışınlarını yakalayarak fotoelektronlara dönüştüren ve yüksek kaliteli analog sinyal çıkışı sağlayan, toplamsal renk senteziyle çalışan hassas sensör tipidir.
CMOSHer pikseli kendi voltaj çeviricisine ve amplifikatörüne sahip olan, düşük güç tüketen ve veriyi doğrudan dijital olarak veren yaygın sensör teknolojisidir.
Foveon X3Üç ayrı silikon katman kullanarak ana renklerin tamamını her piksel noktasında üst üste kaydeden, interpolasyon hatalarını engelleyen sensör tipidir.
Interpolasyonİki bilinen değer arasındaki bilinmeyen üçüncü bir değeri matematiksel olarak hesaplayarak çözünürlüğü yapay olarak artırma yöntemidir.
Mega PikselBir sensörün çözünürlük kapasitesini ifade eden, bir milyon piksele denk gelen ölçü birimidir.
Piksel YoğunluğuSensörün birim alanına (MP/cm²) düşen piksel miktarını ifade eden ve görüntüdeki gürültü oranını doğrudan etkileyen değerdir.
DSLRGörüntüyü bakaç ve LCD ekran yardımıyla gösteren, objektifi değiştirilebilen hareketli ayna mekanizmalı refleks fotoğraf makinesidir.
Aynasız MakineGövdesinde ayna mekanizması bulunmayan, görüntüyü doğrudan elektronik vizör veya ekrana yansıtan hafif ve kompakt yeni nesil makine türüdür.
Çarpan FaktörüDijital makinelerde sensör boyutunun tam kareye kıyasla daha küçük olmasından dolayı objektif odak uzaklığının katlanma oranını belirleyen katsayıdır.
Beyaz AyarıFarklı ışık kaynaklarının oluşturduğu renk sıcaklığı sapmalarını düzelterek beyaz renklerin fotoğrafta da gerçek beyaz olarak görünmesini sağlayan ayardır.
JPEGGörüntüyü sıkıştırarak kaydeden, dosya boyutu küçük ve uyumluluğu yüksek olan ancak her düzenlemede veri kaybına yol açan popüler dosya formatıdır.
RAWSensörden gelen ham ve işlenmemiş verileri kaydeden, çekim sonrası kayıpsız düzenleme imkanı sunan profesyonel dosya formatıdır.
TIFFGörüntü kalitesinde hiçbir kayba yol açmadan saklama imkanı sunan, matbaa ve profesyonel baskı işlerinde tercih edilen büyük boyutlu dosya formatıdır.
BitDijital sistemlerde 1 veya 0 şeklinde ifade edilen, bilgisayarların işleyebildiği en küçük matematiksel veri birimidir.
ByteSekiz adet bitin farklı kombinasyonlarla bir araya gelmesiyle oluşan, dijital karakter ve görüntüleri temsil eden veri grubudur.
GrenAnalog fotoğrafçılıkta film üzerindeki ışığa duyarlı gümüş bileşiklerinin oluşturduğu, dijitaldeki kumlanmaya benzer mikroskobik taneciklerdir.
EnstantaneIşığın sensör üzerine ne kadar süreyle düşeceğini belirleyen, deklanşöre basıldığında perdenin açık kalma süresidir.

Diğer Önemli Bilgiler

Dijitalin Yaygınlaşma Süreci

Dijital fotoğrafçılığın genel kabul görmesi 1980'lerde başlamış, son kullanıcıya ulaşması ise 1990'ların ortalarında gerçekleşmiştir.

Çözünürlük Hesaplama Formülü

Maksimum çözünürlük değeri, yatay piksel adedi (w) ile dikey piksel adedinin (h) çarpılmasıyla (n = w x h) hesaplanır.

21 Mega Piksel Örneği

Yatayda 5616 ve dikeyde 3744 piksel barındıran bir sensör, toplamda 21.026.304 piksel ile yaklaşık 21 MP çözünürlük sunar.

Baskı Boyutu ve Mega Piksel İlişkisi

4 MP bir makineyle en fazla 45 cm boyutunda kaliteli baskı alınabilirken, 10 MP bir makineyle bu sınır 100 cm'ye kadar çıkmaktadır.

Kopyalamada Veri Kaybı Oranı

Analog film karelerinin her çoğaltma işleminde en az %15 oranında kalite kaybı yaşanırken, dijital veri transferinde sıfır kayıp gerçekleşir.

Analog Film Kare Sınırı

Analog fotoğraf makinelerinde kullanılan standart filmler, çekim esnasında en fazla 36 ya da 38 kare çekim yapılmasına izin verir.

X-Ray Cihazlarının Riski

Analog dönemde seyahat eden fotoğrafçıların yanlarında taşıdıkları banyo edilmemiş filmler, sınır kapılarındaki X-ray cihazlarından olumsuz etkilenirdi.

1 Giga Byte Değeri

Dijital depolama birimlerinde 1 GB, tam olarak 1024 Mega Byte (MB) kapasiteye denk gelmektedir.

1 Tera Byte Değeri

Gelişmiş arşivleme sistemlerinde kullanılan 1 TB depolama alanı, 1024 Giga Byte (GB) büyüklüğündedir.

Maksimum Enstantane İhtiyacı

Silahtan çıkan bir mermiyi havada net olarak dondurabilmek için 1/8000 saniye veya daha üstü enstantane hızlarına ihtiyaç duyulur.

Sınavda Dikkat Et

  • Sensör tiplerinin (CCD, CMOS, Foveon X3) mucitlerini, icat yıllarını ve çalışma prensiplerini mutlaka ezberleyin; sınavlarda teknik detay olarak sıkça sorulmaktadır.
  • Çözünürlük formülünü (n = w x h) ve mega piksel hesaplamasını iyi bilin; sayısal örnekler üzerinden soru gelme ihtimali yüksektir.
  • JPEG, RAW ve TIFF formatlarının sıkıştırma özelliklerini ve veri kaybı durumlarını karşılaştırmalı olarak öğrenin.
  • Çarpan faktörünün geniş açı ve tele objektif kullanımlarında nasıl etki yarattığını (çarpanlı makinelerde tele avantajı, geniş açı dezavantajı) unutmayın.
  • Dijital ve analog sistemlerin karşılaştırıldığı tablolarda; veri transferi, kopyalamadaki kayıp oranları (%15) ve batarya tüketimi gibi kritik farklara dikkat edin.