Ünite 5: Reklam Fotoğrafçılığının Gelişimi

3000 Yıllık Papirüs Duyurusu

Eski Mısır'da yaklaşık 3000 yıl öncesinden günümüze ulaşan ve üzerinde yazılı duyuru metni barındıran papirüs, insanlık tarihindeki ilk yazılı reklam örneği olarak kabul edilmektedir.

1860 Abraham Lincoln Seçim Kampanyası

Anatomik görünümü sert olan Lincoln, fotoğrafçı Mathew Brady'e çektirdiği 6 adet portre fotoğrafını el ilanlarında kullanarak imajını yumuşatmış ve 1860 yılındaki başkanlık seçimini kazanmıştır.

1888 Kodak Devrimi ve Sloganı

George Eastman tarafından 1888 yılında piyasaya sürülen ilk taşınabilir hafif fotoğraf makinesi, 'Siz deklanşöre basın, gerisini biz halledelim' sloganıyla pazarlanarak fotoğrafı kitleselleştirmiştir.

1911 Edward Steichen ve Art et Decoration

Edward Steichen, 1911 yılında 'Art et Decoration' dergisi için çektiği sanatsal kıyafet fotoğraflarıyla ürün tanıtımında yeni bir çığır açmış ve modern reklam fotoğrafçılığını başlatmıştır.

Anahtar Kavramlar

Görüntüler ToplumuBireylerin temel ihtiyaçlarından inançlarına kadar tüm kararlarının görüntüler aracılığıyla etkilendiği ve ikna edildiği, gerçeğin yerini kurmaca görsellerin aldığı modern toplum yapısıdır.

Sihirli MermiTüketicinin belleğinde şartlı refleksler oluşturarak onu doğrudan satın almaya veya hedeflenen davranışa yönlendiren, reklam fotoğraflarını niteleyen iletişim terimidir.

ReklamTüketici kitlesi üzerinde uyarıcı etki yaratmak, alışkanlıkları değiştirmek ve satın almaya yönlendirmek amacıyla göze ve kulağa hitap eden mesajların ücretli kanallarla iletilmesini sağlayan satış stratejisidir.

Tellal / ÇığırtkanOrta çağda tüccarların ürün satışını artırmak için kullandığı, günümüz kitle iletişim araçlarındaki sesli reklam spotlarının ve cıngıllarının kökenini oluşturan sözlü tanıtım görevlisidir.

Bilinçaltı Mesaj (Subliminal)Kelimelerin, imgelerin ve seslerin televizyon, sinema, basılı materyal veya müziklerin içine gizlenerek doğrudan toplumsal hafızaya ve bilinçaltına ekilmesi yöntemidir.

Renk-Marka ÖzdeşleşmesiBelirli bir rengin bilinçli kullanımıyla tüketicinin o rengi gördüğü her an doğrudan ilgili markayı anımsamasını sağlayan kurumsal kimlik stratejisidir.

TipografiEski Yunanca form ve yazı kelimelerinden türeyen, yazılı mesajın okunabilirlik ve seçilebilirlik ilkeleri doğrultusunda en etkili şekilde yerleştirilmesi sanatıdır.

OkunabilirlikTipografide yazı tipi, punto büyüklüğü, satır uzunluğu ve satır arası boşlukların doğru ayarlanmasıyla mesajın tüketici tarafından zahmetsizce anlaşılabilmesi durumudur.

Marka SavaşlarıFirmaların kendi ürünlerinin üstünlüklerini vurgulamak amacıyla rakiplerinin özelliklerine gönderme yaptığı, mizah veya eleştiri içeren karşılaştırmalı reklam mücadeleleridir.

Carte de Visite1860 yılında André Adolphe-Eugène Disdéri tarafından geliştirilen, fotoğraf üretim maliyetlerini düşürerek portre stüdyolarının yaygınlaşmasını sağlayan kartvizit fotoğrafçılığı yöntemidir.

Lider FotoğrafçılığıSiyasi adayların imajlarını yönetmek, halka güven vermek ve seçim kampanyalarını güçlendirmek amacıyla profesyonel portre fotoğraflarının kullanılması stratejisidir.

Kodak KızıKodak'ın reklamlarında Kitty Kramer ile hayat bulan, fotoğraf makinesinin hafifliğini, taşınabilirliğini ve kullanım kolaylığını simgeleyen ikonik kadın figürüdür.

FSA (Farm Security Administration)Amerika'daki büyük ekonomik kriz sonrasında 1935-1944 yılları arasında belgesel fotoğraf çalışmalarına destek veren devlet destekli çiftçi güvenlik örgütüdür.

Edward Steichen1911 yılında Art et Decoration dergisi için çektiği fotoğraflarla modern reklam ve moda fotoğrafçılığının temellerini atan öncü fotoğrafçıdır.

Mathew BradyAbraham Lincoln'ün seçim kampanyası için çektiği portrelerle lider imaj yönetimini başlatan ve fotoğrafı siyasi bir araç olarak kullanan tarihi fotoğrafçıdır.

Jenerik MarkaYürütülen başarılı reklamlar sonucunda tescilli bir marka adının, o ürün grubundaki tüm ürünleri niteleyen genel bir isme dönüşmesi durumudur.

İkna EtmeTüketicinin belirli ilkeler doğrultusunda bilgilendirilerek bir ürünü almaya ihtiyaç duymasını veya rakipler yerine o markayı tercih etmesini sağlayan reklamın birincil işlevidir.

Görsel ŞartlanmaToplumun kitle iletişim araçlarında sunulan kusursuz ve idealize edilmiş görüntülere bağımlı hâle gelerek gerçek yaşamı bu görüntüler üzerinden tanımlaması sürecidir.

Karşılaştırmalı ReklamBir markanın kendi ürün özelliklerini ön plana çıkarmak için rakip markanın adını, logosunu veya zayıf yönlerini doğrudan ya da dolaylı olarak kullandığı reklam türüdür.

Diğer Önemli Bilgiler

1993 Falling Down Filmi ve Hamburger Eleştirisi

Yönetmenliğini Joel Schumacher'in yaptığı 1993 yapımı filmde Michael Douglas'ın canlandırdığı karakter, sipariş ettiği hamburgerin reklam panosundaki kusursuz görsele benzememesi üzerine isyan başlatmıştır.

2019 Süper Kupa Reklam Rekoru

Amerika Birleşik Devletleri'nde 2019 yılında oynanan Süper Kupa (Super Bowl) final müsabakasının devre arasında yayınlanan 30 saniyelik tek bir reklam için firmalar 5.3 milyon dolar ödemiştir.

J.P. Morgan'ın 1906 Tarihli Sponsorluğu

Ünlü finansör J.P. Morgan, 1906 yılında fotoğrafçı Edward Curtis'e Kuzey Amerika yerlilerini fotoğraflaması için 3000 dolarlık destek sağlayarak tarihteki ilk özel sektör fotoğraf sponsorluğunu gerçekleştirmiştir.

Mercedes'in 100. Yıl Teşekkür İlanı

Mercedes-Benz, 7 Mart 2016 tarihinde ezeli rakibi BMW'nin 100. kuruluş yıldönümü için '100 yıllık rekabet için teşekkürler, ilk 30 yıl çok sıkıcıydı' yazılı gazete ilanı vererek tarihi bir atışma gerçekleştirmiştir.

BMW ve Audi Twitter Düellosu

BMW'nin M4 modelinin arkasından çıkan kıvılcımları Audi logosuna benzetmesiyle başlayan Twitter atışması, BMW'nin 'Sizi her zaman dikiz aynamızdan görüyoruz' yanıtıyla sonuçlanmıştır.

Panda ve Magnum Reklam Atışması

Türkiye dondurma pazarında Panda firması, rakibi Magnum'un televizyon reklamlarında kullandığı aşırı ve abartılı cinsellik içeren temaları tiye alan mizahi karşı kampanyalar düzenlemiştir.

FSA Belgesel Fotoğraf Projesi (1935-1944)

Amerika Birleşik Devletleri hükümeti, Büyük Buhran döneminde çiftçilerin durumunu belgelemek amacıyla 1935-1944 yılları arasında FSA örgütü üzerinden büyük bir fotoğraf projesini finanse etmiştir.

Oralet Osman Kampanyası

Türkiye'de sinema sanatçısı Osman Alyanak'ın yüzü olduğu ve sıcak-soğuk içilebilme kolaylığını anlatan 'Oralet Osman' reklamları, 40 yaş üstü jenerasyonun hafızasında yer eden jenerik bir kampanyadır.

Target Logosu ve Kırmızı Nokta Stratejisi

Amerika'nın dev süpermarket zinciri Target, kelime anlamı olan 'hedef' kavramını logolarının tam ortasındaki kırmızı nokta ile özdeşleştirerek tüketicide doğrudan alışveriş algısı yaratmaktadır.

Pepsi'nin Yasaklanan Otomat Reklamı

Pepsi'nin, küçük bir çocuğun üst raftaki Pepsi'ye ulaşmak için iki kutu Coca Cola'yı basamak olarak kullandığını gösteren reklamı, ayak altına almanın hakaret kabul edildiği kültürlerde tepki çekerek kısıtlanmıştır.

Sınavda Dikkat Et

Mathew Brady ve Abraham Lincoln ilişkisine dikkat edin; Brady'nin çektiği fotoğraflar Lincoln'ü başkanlığa taşıyan ilk siyasi imaj çalışmasıdır.
Edward Steichen ve 'Art et Decoration' eşleşmesini mutlaka ezberleyin; bu iş birliği modern reklam fotoğrafçılığının miladıdır.
Kodak'ın 'Siz deklanşöre basın gerisini biz hâlledelim' sloganını ve 'Kodak Kızı' figürünün kullanım amacını iyi kavrayın.
Disdéri ve 'Carte de Visite' kavramını unutmayın; bu yöntem fotoğrafın maliyetini düşürerek portre stüdyolarının patlamasını sağlamıştır.
Reklamın birincil işlevinin 'ikna etmek' olduğunu, ikincil işlevinin ise 'markalaşma ve değer kazanma' olduğunu aklınızda tutun.
Tipografide okunabilirliği belirleyen parametreleri (punto, satır arası boşluk, yazı tipi) görsel tasarım soruları için öğrenin.