Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Bir manavın meyveleri çiftçiden alıp tüketiciye sunması ile bir ayakkabı toptancısının ürünleri perakendecilere ulaştırması süreçlerini iktisadi üretim tanımı çerçevesinde karşılaştırınız. Bu faaliyetlerin ortak yönünü açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Her iki faaliyet de fiziksel bir şekil değişikliği yaratmasa bile coğrafi ve zamansal yönlerden bir kullanım değeri artışı, yani fayda artışı sağlar. İktisat teorisinde faydayı artıran her türlü iktisadi faaliyet üretim olarak kabul edildiği için her iki süreç de üretimdir.
Alıştırma 2myders hazırladı
Kısa dönemde geçerli olan 'Artan ve Azalan Verimler Kanunu'nu dikkate alarak, bir süt işleme tesisinde işçi sayısı artırıldıkça toplam, marjinal ve ortalama ürünlerin nasıl etkileneceğini aşamalarıyla tartışınız.
Yanıt / ipucu
İlk aşamada atıl kapasitenin devreye girmesi ve uzmanlaşma sayesinde marjinal ürün artar ve toplam ürün artan hızla yükselir. Optimum denge aşıldıktan sonra azalan verimler kanunu devreye girer; marjinal ürün azalmaya başlar, sıfır olduğunda toplam ürün maksimuma ulaşır, negatif olduğunda ise toplam ürün azalır.
Alıştırma 3myders hazırladı
Eş ürün eğrileri ile eş maliyet doğrularının özelliklerini araştırarak, üretici dengesinin (üretim maksimizasyonunun) grafiksel ve matematiksel olarak hangi koşulda gerçekleştiğini açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Üretici dengesi, eş maliyet doğrusunun ulaşabileceği en yüksek eş ürün eğrisine teğet olduğu noktada gerçekleşir. Bu noktada eş ürün eğrisinin eğimi olan Marjinal Teknik İkame Oranı (MTIO), eş maliyet doğrusunun eğimi olan faktör fiyatları oranına (w/i) eşit olur.
Alıştırma 4myders hazırladı
Bir firmanın katlandığı açık ve örtülü maliyetler ile özel ve sosyal maliyetler arasındaki farkları örnekler vererek açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Açık maliyetler hammadde ve işçilik gibi fiili ödemelerken, örtülü maliyetler firmanın kendi kaynaklarını kullanmasının alternatif getirisidir. Özel maliyetler firmanın doğrudan üstlendiği harcamalar iken, sosyal maliyetler üretimin çevreye yaydığı kirlilik gibi toplumun katlandığı dışsal zararları da içerir.
Alıştırma 5myders hazırladı
Uzun dönem ortalama maliyet (LRAC) eğrisinin 'U' şeklinde olmasını sağlayan ölçek ekonomileri ile ölçeğe göre getiri ilişkisini analiz ediniz.
Yanıt / ipucu
LRAC eğrisinin azalan kısmı, girdilerdeki artışın çıktıdan daha az olduğu ve birim maliyetlerin düştüğü ölçeğe göre artan getiriyi (ölçek ekonomileri) temsil eder. Eğrinin yükselen kısmı ise yönetim zorlukları ve hantallaşma nedeniyle birim maliyetlerin arttığı ölçeğe göre azalan getiriyi temsil eder.
