Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Tam rekabet piyasası ile monopollü rekabet piyasasını, firmaların karşı karşıya kaldığı talep eğrilerinin esnekliği ve malın niteliği (homojenlik/farklılaştırma) kriterleri açısından karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
Tam rekabet piyasasında ürünler tamamen homojen olduğu için firmanın talep eğrisi sonsuz esneklikle yatay bir doğrudur. Monopollü rekabet piyasasında ise ürün farklılaştırması nedeniyle firmanın talep eğrisi negatif eğimlidir; ancak yakın ikamelerin varlığı sebebiyle bu eğri monopole kıyasla oldukça esnektir.
Alıştırma 2myders hazırladı
Bir firmanın kısa dönemde zarar etmesine rağmen üretime devam etme kararını hangi koşulda aldığını ve 'kapanma noktası' kavramının neyi ifade ettiğini açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Firma, piyasa fiyatı ortalama toplam maliyetin altında (P < ATC) olsa bile, ortalama değişken maliyetin üzerinde veya buna eşitse (P >= AVC) kısa dönemde üretime devam eder. Fiyatın ortalama değişken maliyetin minimum noktasına eşit olduğu yer kapanma noktasıdır ve fiyat bu noktanın altına düştüğünde (P < AVC) firma üretimi durdurur.
Alıştırma 3myders hazırladı
Monopol (tekel) piyasasının oluşmasına ve sürdürülmesine zemin hazırlayan yasal, ölçeksel ve hammaddeye dayalı giriş engellerine günlük hayattan birer örnek bularak tartışınız.
Yanıt / ipucu
Yasal engellere ilaç patentleri veya telif hakları; ölçek engellerine yüksek altyapı yatırımı gerektiren doğal monopol niteliğindeki şebeke suyu veya elektrik dağıtım şirketleri; hammadde kontrolüne ise dünyadaki nadir bir maden yatağının işletme hakkını tek başına elinde bulunduran bir maden firması örnek gösterilebilir.
Alıştırma 4myders hazırladı
Monopollü rekabet piyasasında kısa dönemde elde edilen ekonomik kârların uzun dönem dengesinde neden sıfırlandığını (normal kâra dönüştüğünü) piyasaya giriş-çıkış koşulları çerçevesinde araştırınız.
Yanıt / ipucu
Monopollü rekabet piyasasında giriş ve çıkışlar kolay olduğu için kısa dönemdeki ekonomik kârlar yeni firmaları sektöre çeker. Yeni firmaların girişiyle pazar payı bölünür, mevcut firmaların talep eğrileri sola kayar ve fiyatlar ortalama maliyete eşitlenene kadar düşerek uzun dönemde ekonomik kârı sıfırlar.
Alıştırma 5myders hazırladı
Oligopol piyasasının en temel belirleyici özelliği olan 'karşılıklı bağımlılık' kavramını tanımlayarak, bu durumun neden tek bir genel oligopol teorisi yerine çok sayıda farklı teorinin ortaya çıkmasına yol açtığını açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Karşılıklı bağımlılık, az sayıda firmanın bulunduğu piyasada bir firmanın aldığı kararların rakiplerini doğrudan etkilemesi ve onlardan tepki doğurmasıdır. Rakiplerin bu kararlara vereceği tepkilerin belirsiz olması ve firmaların bu bağımlılığı kabul edip etmeme stratejileri, Cournot'tan Chamberlin'e kadar çok sayıda farklı teorinin doğmasına neden olmuştur.
