Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Bir araştırmada elde edilen ham verilerin doğrudan analiz edilmek yerine neden frekans tabloları ve grafikler kullanılarak özetlenmesi gerektiğini, tanımlayıcı istatistiğin temel amacını gözeterek açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Ham veriler tek başlarına sadece bireysel birimler hakkında bilgi verir ve bütünün (popülasyonun) yapısını anlamayı zorlaştırır. Tanımlayıcı istatistiğin temel amacı, bu karmaşık verileri organize edip özetleyerek tek bir bakışta anlaşılır kılmak ve bilimsel karar alma süreçlerini kolaylaştırmaktır.
Alıştırma 2myders hazırladı
Sürekli bir değişken olan 'yaş' verisini kategorize ederek bir frekans tablosu oluşturmak istiyorsunuz. Bu süreçte takip etmeniz gereken matematiksel adımları sırasıyla açıklayınız.
Yanıt / ipucu
İlk olarak 5-20 arasında bir sınıf sayısı belirlenir, ardından en büyük değerden en küçük değer çıkarılarak değişim genişliği hesaplanır. Değişim genişliği sınıf sayısına bölünerek sınıf aralığı bulunur ve ölçüm hassasiyet birimi dikkate alınarak her sınıfın alt ve üst limitleri ile orta değerleri belirlenir.
Alıştırma 3myders hazırladı
Bir hastanedeki hastaların 'sigara içme durumu' (içen/içmeyen) ile 'akciğer hastalığı varlığı' (var/yok) arasındaki ilişkiyi göstermek için nasıl bir tablo tasarlarsınız? Değişkenlerin konumunu belirterek açıklayınız.
Yanıt / ipucu
İki değişken arasındaki ilişkiyi göstermek için iki boyutlu bir çapraz (kontenjans) tablo tasarlanmalıdır. Bağımsız değişken olan 'sigara içme durumu' satırlara, bağımlı değişken olan 'akciğer hastalığı varlığı' ise sütunlara yerleştirilerek kesişim hücrelerinde frekanslar ve yüzdeler sunulur.
Alıştırma 4myders hazırladı
Sürekli bir değişkenin dağılımını göstermek için kullanılan histogram ile kategorik verileri karşılaştırmak için kullanılan sütun grafiği arasındaki en belirgin görsel farkı ve bunun nedenini açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Histogramda sütunlar (dikdörtgenler) birbirine bitişik çizilirken, sütun grafiklerinde kategoriler arasında boşluklar bulunur. Bunun nedeni, histogramın sürekli ve kesintisiz bir veri dağılımını temsil etmesi, sütun grafiğinin ise birbirinden ayrı, kesikli kategorileri göstermesidir.
Alıştırma 5myders hazırladı
Bir ülkenin nüfusunun yaş gruplarına ve cinsiyete göre dağılımını görselleştirmek ve gelişmişlik düzeyi hakkında yorum yapabilmek için hangi özel grafik türünü tercih etmelisiniz? Gerekçesiyle belirtiniz.
Yanıt / ipucu
Bu analiz için nüfus piramidi grafiği tercih edilmelidir. Çünkü nüfus piramitleri, yaş ve cinsiyet gruplarına göre nüfusun yapısını aynı anda çift yönlü göstererek ülkelerin demografik yapısı ve gelişmişlik düzeyleri hakkında doğrudan bilgi verir.
