Ünite 3: Hukuk Kurallarının Somut Olaya Uygulanması — Alıştırmalar
Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Yargısal yorum ile yasama yorumu arasındaki temel farkları, bağlayıcılık ve yetki kullanımı açısından karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
Yasama yorumu TBMM tarafından yapılır ve genel bağlayıcıdır; yargısal yorum ise mahkemelerce somut olay için yapılır ve kural olarak sadece tarafları bağlar. Ancak Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararları, yargısal yorumun genel bağlayıcı olan istisnai bir türüdür.
Alıştırma 2myders hazırladı
Lafzi yorum yöntemini kullanarak, 'taşınır mal' kavramının hırsızlık suçu bağlamındaki sınırlarını ve zıt anlam yönteminin bu süreçteki rolünü açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Lafzi yorum, kelimenin sözlük ve hukuki anlamına odaklanır. TCK'da hırsızlık suçunun konusunun 'taşınır mal' olarak tanımlanması, zıt anlam yöntemiyle taşınmazların bu suçun kapsamı dışında kaldığını ortaya koyar.
Alıştırma 3myders hazırladı
Genişletici ve daraltıcı yorum arasındaki farkı, istisna getiren kanun hükümleri üzerinden bir örnekle tartışınız.
Yanıt / ipucu
Genişletici yorum kanunun lafzını aşan alanları kapsarken, daraltıcı yorum kapsamı sınırlar. Ancak istisna getiren veya yasaklayan hükümler, hukuk güvenliği gereği asla genişletici yorum yoluyla çoğaltılamaz.
Alıştırma 4myders hazırladı
Emredici hukuk kuralları ile yedek hukuk kurallarını, tarafların irade serbestisi ve kamu düzeni kavramları çerçevesinde ayırt ediniz.
Yanıt / ipucu
Emredici kurallar kamu düzenini korur ve taraflar aksini kararlaştıramaz. Yedek kurallar ise tarafların iradesini tamamlar; taraflar sözleşmede aksi bir düzenleme yapmadıkça uygulanırlar.
Alıştırma 5myders hazırladı
Hâkimin takdir yetkisi ile hukuk yaratma süreci arasındaki farkı, 'hüküm içi boşluk' kavramını da dahil ederek açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Hüküm içi boşlukta mevcut bir kuralın içi hâkimce somut olaya göre doldurulur; hukuk yaratmada ise uygulanacak hiçbir kural yoktur. Takdir yetkisi kanunun verdiği bir görevken, hukuk yaratma kanun boşluğunda başvurulan son çaredir.
