Ünite 14: Yaşlılık Döneminin Sosyal ve Çevresel Yönleri — Alıştırmalar
Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Kronolojik yaşlanma ile sosyal yaşlanma arasındaki farkları düşünerek, emeklilik sürecinin bir birey üzerindeki sosyal yaşlanma etkilerini örneklerle açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Kronolojik yaşlanma sadece geçen zamana bağlı yaş ilerlemesini ifade ederken, sosyal yaşlanma rol kaybıyla ilgilidir. Emeklilikle birlikte birey iş arkadaşı grubundan ayrılır, üretkenlik statüsünü kaybedebilir ve günlük rutinleri değişerek sosyal rollerinde azalma yaşar.
Alıştırma 1myders hazırladı
Kronolojik yaşlanma ile sosyal yaşlanma arasındaki farkları düşünerek, emeklilik sürecinin bir birey üzerindeki sosyal yaşlanma etkilerini örneklerle açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Kronolojik yaşlanma sadece geçen zamana bağlı yaş ilerlemesini ifade ederken, sosyal yaşlanma rol ve statü kayıplarıyla ilgilidir. Emeklilikle birlikte birey iş arkadaşı grubundan uzaklaşır, üretkenlik rolünü kaybedebilir ve bu durum sosyal çevresinin daralmasına yol açarak sosyal yaşlanmayı hızlandırır.
Alıştırma 2myders hazırladı
Kentsel yaşam ile kırsal yaşamı, yaşlılıkta sosyal uyum ve sosyal destek mekanizmaları açısından karşılaştırarak avantaj ve dezavantajlarını tartışınız.
Yanıt / ipucu
Kırsal alanda geniş aile ve komşuluk ilişkileri daha güçlü olduğu için sosyal destek ve uyum daha kolay sağlanabilir. Kentsel alanda ise çekirdek aile yapısı ve yalnız yaşam yaygın olduğundan sosyal uyum zorlaşır ancak apartman sakinleri ve esnafla kurulan ilişkiler yeni pratik destek ağları oluşturur.
Alıştırma 2myders hazırladı
Kentsel yaşam ile kırsal yaşamı, yaşlılıkta sosyal uyum ve sosyal destek mekanizmaları açısından karşılaştırarak avantaj ve dezavantajlarını tartışınız.
Yanıt / ipucu
Kırsal alanda geniş aile yapısı ve güçlü komşuluk ilişkileri yaşlıya doğal bir sosyal destek sağlar ve uyumu kolaylaştırır. Kentsel alanda ise çekirdek aile yapısı ve yalnız yaşam yaygın olduğundan sosyal uyum sorunları daha yoğun hissedilir, ancak komşuluk ve apartman ilişkileri bu boşluğu doldurmaya çalışır.
Alıştırma 3myders hazırladı
Yaşlılık döneminde sosyal çevre ve ilişkilerin cinsiyete göre nasıl farklılaştığını araştırıp, kadın ve erkeklerin sosyal ağ kurma biçimlerini karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
Yaşlı kadınlar daha az ekonomik kaynağa sahip olsalar da arkadaşlık ilişkilerini sürdürmede ve dul kalma durumunda sosyal destek bulmada daha başarılıdırlar. Erkekler ise sosyal ağlarını daha çok evlilik ilişkisi üzerinden kurmaya ve sürdürmeye yatkındırlar.
Alıştırma 3myders hazırladı
Yaşlılıkta sosyal ilişkilerin cinsiyete göre nasıl farklılaştığını araştırınız ve kadınların erkeklere kıyasla neden daha zengin sosyal ağlara sahip olduğunu gerekçelendiriniz.
Yanıt / ipucu
Yaşlı kadınlar, erkeklere kıyasla daha az ekonomik kaynağa sahip olsalar da arkadaşlık kurma ve sürdürmede daha başarılıdırlar. Erkekler sosyal ağlarını daha çok evlilik üzerinden kurarken, kadınlar dul kalma gibi durumlarda sosyal çevrelerinden daha kolay destek bulup bağlarını koruyabilirler.
Alıştırma 4myders hazırladı
Yaşlılıkta kardeşlik ilişkilerinin, ebeveyn-çocuk ilişkisinden farkını ve yaşlı bireyin psikolojisi üzerindeki özel önemini değerlendiriniz.
Yanıt / ipucu
Kardeşlik ilişkileri, ebeveyn-çocuk ilişkisindeki hiyerarşik yapının aksine eşitlikçi ve arkadaşça bir yapıya sahiptir. Ortak geçmişe ve anılara sahip olmak, yaşlılık döneminde kardeşler arasındaki bağı yalnızlığı azaltmada çok özel ve etkili bir destek kaynağı haline getirir.
Alıştırma 4myders hazırladı
Yaşlılık döneminde kardeşlik ilişkilerinin, ebeveyn-çocuk ilişkisinden farkını ve yaşlı birey için taşıdığı özel önemi analiz ediniz.
Yanıt / ipucu
Ebeveyn-çocuk ilişkisi hiyerarşik bir yapıya sahipken, kardeşlik ilişkileri ortak geçmişe dayanan, eşitlikçi ve arkadaşlığa benzer bir yapıdadır. Bu eşitlikçi ilişki, yaşlının anılarını paylaşabileceği ve kendisini rahatça ifade edebileceği eşsiz bir duygusal destek alanı sunar.
Alıştırma 5myders hazırladı
Ekonomik gelir azalışının, yaşlı bireyin aile içindeki statüsü ve psikolojik güvenliği üzerindeki olumsuz etkilerini analiz ediniz.
Yanıt / ipucu
Emeklilikle gelen gelir azalışı, yaşlının geleneksel aile içi otoritesinin sarsılmasına ve yaşam standartlarının düşmesine yol açar. Bu durum, artan sağlık harcamalarıyla birleştiğinde yaşlıda geleceğe yönelik yoğun bir tedirginlik, güvensizlik ve bağımlılık korkusu yaratır.
Alıştırma 5myders hazırladı
Emeklilik veya işten ayrılma nedeniyle yaşanan ekonomik gelir azalışının, yaşlı bireyin aile içindeki statüsü ve psikolojisi üzerindeki olumsuz etkilerini değerlendiriniz.
Yanıt / ipucu
Gelir azalışı, yaşlının yaşam standardını düşürürken artan sağlık giderleriyle çelişir ve aile içindeki geleneksel otoritesinin sarsılmasına yol açabilir. Bu durum yaşlıda başkalarına bağımlı olma korkusunu tetikler, geleceğe yönelik yoğun bir tedirginlik ve güvensizlik yaratır.
