Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Kıtasal kabuk (Sial) ile okyanusal kabuğun (Sima) kalınlık, yoğunluk ve kayaç yapısı özelliklerini karşılaştırarak bir tablo hazırlayınız.
Yanıt / ipucu
Kıtasal kabuk 30-50 km kalınlığında, granitik kayaçlardan oluşan ve daha az yoğun bir yapıya sahipken; okyanusal kabuk ortalama 7 km kalınlığında, bazaltik kayaçlardan oluşan ve daha yoğun bir yapıdadır.
Alıştırma 2myders hazırladı
Sismik S dalgalarının sıvı ortamlarda ilerleyememesi özelliğinin, dış çekirdeğin fiziksel halinin keşfedilmesindeki rolünü açıklayınız.
Yanıt / ipucu
S dalgalarının deprem odağından itibaren 103°'den sonraki bölgelerde hiç kaydedilememesi, bu dalgaların sıvı bir katmana çarptığını gösterir; bu durum dış çekirdeğin sıvı olduğunu kanıtlar.
Alıştırma 3myders hazırladı
Litosfer kavramını tanımlayarak, bu katmanın yer kabuğu ve manto ile olan ilişkisini ve tektonik önemini açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Litosfer, yer kabuğu ile üst mantonun en üst kısmının birleşmesinden oluşan, güçlü ve kırılgan yapıdaki katmandır; tektonik plakaların hareket ettiği ana bölgeyi temsil eder.
Alıştırma 4myders hazırladı
Bir dağ silsilesinin aşınması (erozyon) durumunda, izostazi prensibine göre yer kabuğunda ne tür bir dikey hareketlenme meydana geleceğini gerekçesiyle açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Erozyon sonucu dağ üzerindeki kütle yükü hafifleyeceğinden, izostazik dengeyi yeniden sağlamak amacıyla yer kabuğu bloğu yukarıya doğru dikey bir yükselme (izostazik ayarlama) hareketi yapar.
Alıştırma 5myders hazırladı
Mohorovicic Süreksizliği (Moho) sınırının ne olduğunu ve sismologların bu sınırı nasıl tespit ettiklerini araştırıp özetleyiniz.
Yanıt / ipucu
Moho, yer kabuğu ile manto arasındaki geçiş sınırıdır; sismologlar bu sınırı, deprem dalgalarının bu bölgeden geçerken ani bir hız değişimi göstermesi sayesinde tespit etmişlerdir.
