İnfografik
← Ünite 8
Uluslararası Finansman

Ünite 8: Eximbank Kredileri

Türk Eximbank'ın Kuruluşu
31 Mart 1987 tarihli 3332 sayılı Kanun ile Devlet Yatırım Bankası'nın dönüştürülmesiyle kurulmuştur. 1988 yılı başında fiilen programlarını uygulamaya başlamıştır.
Berne Union Üyeliği
41 ülkeden 49 üyesi bulunan Uluslararası İhracat Kredi ve Yatırım Sigortası Kuruluşları Birliği'dir. Türk Eximbank 1994 yılında bu birliğe tam üye olmuştur.
2002 Yılı Destek İstatistikleri
Türk Eximbank 2002 yılında 2,3 milyar dolar nakdi kredi ve 2,7 milyar dolar sigorta/garanti ile toplam 5 milyar dolar destek sağlamıştır.
Hermes Kreditversicherungs (Almanya)
1917 yılında kurulan, dünyadaki ilk resmi ihracat kredi kuruluşlarından biridir. 1. Dünya Savaşı sonrası süreçte kurulmuştur.

Anahtar Kavramlar

Eximbankİhracatın finansmanı alanında faaliyet gösteren, ihracatçıya nakdi ve gayrinakdi yöntemlerle teşvik sağlayan resmi kuruluşlardır. Örnek: Türk Eximbank, ihracatçıların finansman ihtiyacını karşılayan tek asli destek unsurudur.
Berne UnionDünyadaki ihracat kredi ve yatırım sigortası kuruluşlarını bir araya getiren uluslararası birliktir. Türk Eximbank 1994 yılında bu birliğe tam üye olmuştur.
Gayrinakdi KrediDoğrudan nakit çıkışı gerektirmeyen, garanti ve sigorta gibi yöntemlerle sağlanan destektir. Örnek: Müteahhitlik projelerinde verilen teminat mektupları gayrinakdi kredidir.
Reeskont Kredisiİhracatçıların sevk öncesi finansman ihtiyaçlarını karşılamak için kullanılan, merkez bankası veya Eximbank tarafından desteklenen özel bir kredi türüdür.
Devlet Garanti MektubuÜlke kredi programlarında, borçlu ülke hükümetinin kredi geri ödemelerini garanti altına almak için verdiği resmi belgedir.
Escrow Account (Emanet Hesap)Projenin nakit akışlarının toplandığı ve kredi geri ödemelerinin güvence altına alındığı özel banka hesabıdır.
OECD UzlaşmasıResmi destekli ihracat kredilerinin şartlarını (vade, faiz, limit) belirleyen uluslararası kurallar bütünüdür.
Rambursmanİhracatçıya yapılan ödemelerin geri alınması veya kredi maliyetlerinin mahsup edilmesi işlemidir. Eximbank projelerinde komisyon olarak uygulanır.
Niyet MektubuMüteahhitlerin ihalelere katılımında finansman desteği alabileceğini gösteren, kesin taahhüt içermeyen 6 aylık belgedir.
İhracat Kredi Sigortasıİhracat alacaklarının ticari ve politik risklere karşı korunmasını sağlayan bir sistemdir. Örnek: Alıcının iflas etmesi durumunda ihracatçının zararını karşılar.
Döviz Kazandırıcı HizmetlerTurizm, taşımacılık, yazılım ve danışmanlık gibi döviz girdisi sağlayan hizmet sektörleridir. Türk Eximbank bu sektörlere özel kredi programları sunar.
Yerli Katkı Payıİhraç edilen malın üretiminde kullanılan Türkiye kaynaklı girdi oranıdır. Eximbank kredilerinde genellikle en az %50 şartı aranır.
LIBOR + MarjUluslararası piyasalarda kullanılan faiz belirleme yöntemidir; Eximbank kredilerinde maliyet hesaplanırken bu baz alınır.
İthal İkameci Politika1980 öncesi Türkiye'nin uyguladığı, yerli üretimi korumaya dayalı ekonomik modeldir. Eximbank'ın kuruluşuyla dışa açık politikalara geçilmiştir.
Ticari RiskAlıcının iflası veya borcunu ödeyememesi gibi ticari nedenlerden kaynaklanan risklerdir. Eximbank sigortası bu riskleri teminat altına alır.

Diğer Önemli Bilgiler

US Eximbank (ABD)

1934 yılında, 1929 Büyük Ekonomik Buhranı'nın etkilerini gidermek amacıyla ABD'de kurulmuş olan resmi ihracat kredi kuruluşudur.

İhracat Kredi Sigortası Başlangıcı

Türk Eximbank bünyesinde ihracat kredi sigortası programları 1989 yılında uygulanmaya başlanmıştır.

Döviz Kuru Opsiyon İşlemleri

İhracatçıların kur riskini yönetmesi için Türk İhracatçılar Meclisi (TİM) ile yapılan protokol sonucu 6 Nisan 2011'de başlamıştır.

Dünya Bankası Kaynaklı Kredi (EFIL-IV)

7539-TU anlaşması çerçevesinde gemi, makine, otomotiv yan sanayi gibi sektörlere orta/uzun vadeli finansman sağlayan programdır.

İslam Kalkınma Bankası (İKB) İşbirliği

Türkiye Milli Acentesi konumunda olan Türk Eximbank, İslam ülkeleri arasındaki ticaret hacmini artırmak için sevk sonrası finansman sağlar.

Müteahhitlik Köprü Kredisi

2008 ve sonrası yıllarda işveren makamlarca onaylandığı halde tahsil edilemeyen alacakları olan müteahhitlere yönelik kredi programıdır.

Nominal Sermaye (2002)

Türk Eximbank'ın 2002 yılı itibarıyla nominal sermayesi 750 trilyon TL olup, bunun 658 trilyon TL'si ödenmiştir.

Sınavda Dikkat Et

  • Türk Eximbank'ın kredi, garanti ve sigorta işlemlerini tek çatı altında toplaması en ayırt edici özelliğidir, bunu unutmayın.
  • Kısa vadeli krediler ile özellikli kredileri birbirine karıştırmayın; müteahhitlik ve gemi inşa kredileri 'özellikli' gruptadır.
  • Yerli katkı payı oranının %50 olduğu bilgisini mutlaka not edin, sınavda sıkça sorulan bir kriterdir.
  • Ülke Kredi Programlarında 'Devlet Garanti Mektubu'nun şart olduğunu, niyet mektuplarının ise kesin taahhüt içermediğini hatırlayın.
  • İhracat kredi sigortasında 'ticari risk' ile 'politik risk' ayrımına dikkat edin; iflas ticari, savaş ise politik risktir.
  • Türk Eximbank'ın 1987'de kurulduğunu ve 1988'de fiilen başladığını tarihsel bir mihenk taşı olarak aklınızda tutun.