Ana Sayfa » İstanbul Üniversitesi AUZEF » Felsefe Lisans Programı » Felsefeye Giriş

Ünite 2: Metafizik — Doğru/Yanlış

Gösterilen tanım o kavrama ait mi? 12 soru var.

1 / 120 doğru

Poiesis (Poetik Bilimler)

Grekçede üretim, imal ve biçimlendirme anlamına gelen, sonunda ulaşılan gayenin kendisinden farklı bir eser veya ürün olduğu faaliyet alanıdır. Örnek olarak poetika ve retorik gösterilebilir.

Poiesis (Poetik Bilimler) — Grekçede üretim, imal ve biçimlendirme anlamına gelen, sonunda ulaşılan gayenin kendisinden farklı bir eser veya ürün olduğu faaliyet alanıdır. Örnek olarak poetika ve retorik gösterilebilir.

Eleştirel Anlayış — Kant tarafından geliştirilen, metafizik sistemlere kendi içlerinden değil metafizik dışı bir yapıdan, yani insanın meşru bilme sınırlarını belirleyerek yaklaşan felsefi yöntemdir.

Olgu Sorunları — Duyu deneyimlerine dayanan, gerçekliğe ilişkin ve olumsal doğruluk taşıyan ifadelerdir. Ampirik bilimlerin inceleme alanını oluşturur ve doğrulanmaları olgularla karşılaştırılarak sağlanır.

Nous — İnsan zihnindeki tin, zeka, akıl, manevi kudret ve deruni kavrayış gücünü ifade eden kavramdır. Fizik dünyadaki olaylarla temellendirilemeyen ilk ilkelerin bilgisine episteme ile değil nous yardımıyla erişilir.

Metafizik — Varlığın ne olduğunu, özünü ve evrenin en genel ilkelerini fizik ötesi bir perspektifle inceleyen felsefenin merkezî dalıdır. Örneğin, Aristoteles'e göre fiziksel alanın ötesine geçerek ilk ilkeleri ve nedenleri sorgulayan 'ilk felsefe'dir.

Totoloji — Kavramda zaten ayırt edilmiş bulunan bir şeyin önermede tekrar edilmesi anlamına gelen, bilgi verici nitelikte olmayan ifadelerdir. İde bağıntıları ve analitik önermeler bu niteliktedir.

Proto Philosophia (İlk Felsefe) — Aristoteles'in evrenin en yüksek, ilk ve en genel ilkelerini araştıran metafizik disipline verdiği orijinal isimdir. Diğer tüm özel bilimler bu ilk felsefenin altında konumlanır.

Episteme — Antik Yunan'da doksa'ya (sanı) karşıt olarak ispatlanabilir, organize edilmiş hakiki ve bilimsel teorik bilgi türüdür. Bilim, pratik amaç gütmeden yalnızca bilmek için bu bilgiye yönelir.

Theoria (Teorik Bilimler) — Temaşa, gözleyiş ve seyretme anlamlarına gelen, hem amacını hem de nesnesini kendi içinde taşıyan en yüksek bilgi ve bilim alanıdır. Matematik, fizik ve metafizik bu sınıfa girer.

Rodoslu Andronikus — MÖ I. yüzyılda Aristoteles'in eserlerini tasnif ederken Fizik adlı eserin sonrasına gelen yazılara işaret etmek için 'ta meta ta physika' terimini ilk kez kullanan derleyicidir.

İde Bağıntıları — Hume'un bilgi anlayışında olgular hakkında hiçbir şey söylemeyen, çelişmezlik ilkesine dayanan ve karşıtlarının düşünülmesi çelişmeye yol açan kesin önermelerdir. Matematik ve mantık bu alana girer.

Praksis (Pratik Bilimler) — Eylemin gayesinin eylemin dışında olmayıp kendi içinde bulunduğu pratik yapıp etme ve uygulama alanıdır. Etik, politika ve ekonomi bu grupta yer alır.