Ana Sayfa » İstanbul Üniversitesi AUZEF » Felsefe Lisans Programı » Mantık Felsefesi

Ünite 13: ALFRED TARSKI ve KURT GÖDEL — Doğru/Yanlış

Gösterilen tanım o kavrama ait mi? 10 soru var.

1 / 100 doğru

Kurt Gödel

1906-1978 yılları arasında yaşamış Avusturya kökenli mantıkçı ve matematikçidir. Eksiklik teoremleri ile matematik felsefesini kökten değiştiren ve ispat edilebilirlik ile doğruluğu ayıran bir figürdür.

Kurt Gödel — 1906-1978 yılları arasında yaşamış Avusturya kökenli mantıkçı ve matematikçidir. Eksiklik teoremleri ile matematik felsefesini kökten değiştiren ve ispat edilebilirlik ile doğruluğu ayıran bir figürdür.

Eksiklik Teoremleri — Gödel'in formel sistemlerin kapasitesini inceleyerek bulduğu, her tutarlı sistemde ispatlanamayacak doğru önermelerin bulunduğunu ve sistemin tutarlılığının kendi içinde kanıtlanamayacağını öne süren teoremidir.

Metamatematik — Matematiksel sistemlerin kendilerini inceleme konusu yaptığı, Hilbert ve sonrasında Tarski gibi mantıkçılar tarafından biçimsel sistemlerin tutarlılığını kanıtlamak için kullanılan yöntemdir.

Mantıksal Sonuç — Tarski'nin tanımına göre, bir çıkarımın sonucunun öncüllerden mantıksal olarak çıkması durumudur; bu, öncüllerin her modelinin aynı zamanda sonucun da modeli olmasını gerektirir.

Niceleme Mantığının Eksiksizliği — Gödel'in doktora tezinde kanıtladığı, tüm doğru önermelerin ispat edilebildiğini ve sadece doğru önermelerin ispat edilebildiğini (tutarlılık) gösteren ikili sonuçtur.

Alfred Tarski — 1901-1983 yılları arasında yaşamış Polonyalı mantıkçı ve matematikçidir. Dedüktif sistemler, model kuramı ve doğruluk kavramının semantik tanımı üzerine çığır açan çalışmalar yapmıştır.

Model Kuramı — Tarski ve Berkeley öğrencileri tarafından semantik yöntemlerin geliştirilmesiyle ortaya çıkan, biçimsel diller ile bunların yorumlandığı yapılar arasındaki ilişkiyi inceleyen mantık alt dalıdır.

Dönen Evren Modeli — Gödel'in Einstein denklemlerine dayanarak inşa ettiği kozmolojik modeldir; bu model evrende mutlak bir zamanın olmadığını ve teorik olarak geçmişe seyahatin mümkün olabileceğini göstermiştir.

Modern Mantık — Matematiğin temellerini sorgulayan, biçimsel diller, doğruluk tanımları ve semantik yöntemlerin geliştirildiği 20. yüzyıl felsefe ve matematik akımıdır. Tarski ve Gödel bu alanın en önemli temsilcilerindendir.

Viyana Çevresi — 1920'lerde Viyana'da toplanan, matematik ve fizik bilimlerini sağlam felsefi temellere oturtmayı amaçlayan bilim insanı ve filozoflar grubudur; Kurt Gödel bu gruba katılarak mantığa yönelmiştir.