Ünite 11: Psikolojide Ölçme, Değerlendirme ve Testler — Alıştırmalar
Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Doğal gözlem ile sistematik gözlem yöntemlerini, araştırmacının müdahale düzeyi ve veri toplama süreci açısından bir tablo oluşturarak karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
Doğal gözlemde araştırmacı müdahale etmeden ortamı izlerken, sistematik gözlemde önceden belirlenmiş bir plan ve işaretleme listeleri kullanılır. Doğal gözlem betimleyici, sistematik gözlem ise daha kontrollü ve ölçülebilir veriler sağlar.
Alıştırma 2myders hazırladı
Bir üniversite kampüsünde öğrencilerin sosyal medya kullanım alışkanlıklarını incelemek istiyorsunuz. Bu araştırma için 'yapılandırılmış görüşme' mi yoksa 'anket' mi daha uygundur? Nedenini açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Büyük bir öğrenci grubunun genel eğilimlerini belirlemek için anket yöntemi daha uygundur çünkü daha hızlı, ekonomik ve nicel veri toplamaya elverişlidir. Görüşme ise daha küçük gruplarda derinlemesine bilgi almak için tercih edilmelidir.
Alıştırma 3myders hazırladı
Psikometrik (nesnel) testler ile projektif (öznel) testlerin temel mantığını ve bireyin iç dünyasını yansıtma biçimlerini örnekler vererek tartışınız.
Yanıt / ipucu
Psikometrik testler standart görevlerle nesnel performans ölçerken, projektif testler belirsiz uyaranlar (resimler, yarım öyküler) kullanarak bireyin bilinçdışı süreçlerini yansıtmasını bekler. İlki doğrudan ölçüm yaparken, ikincisi yoruma dayalı bir analiz gerektirir.
Alıştırma 4myders hazırladı
Sınıflandırıcı, sıralayıcı, eşit aralıklı ve oranlı ölçek düzeylerini kullanarak, her birine psikoloji araştırmalarından birer örnek değişken (örneğin; cinsiyet, zekâ puanı vb.) atayınız.
Yanıt / ipucu
Sınıflandırıcı: Cinsiyet; Sıralayıcı: Likert tipi memnuniyet ölçeği; Eşit aralıklı: Zekâ puanı (IQ); Oranlı: Tepki süresi (milisaniye). Her düzey, verinin matematiksel işlenebilirlik kapasitesini artırır.
Alıştırma 5myders hazırladı
'Geçerlik' ve 'Güvenirlik' kavramlarını bir hedef tahtası metaforu üzerinden açıklayınız. Bir test hem güvenilir hem de geçersiz olabilir mi? Örnekle açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Güvenirlik okların aynı noktaya toplanması, geçerlik ise okların tam merkeze isabet etmesidir. Bir test güvenilir olabilir (her seferinde aynı sonucu verir) ancak yanlış şeyi ölçüyorsa geçersizdir; örneğin, zekâyı ölçmek için parmak uzunluğunu ölçmek güvenilir bir ölçümdür ama zekâ için geçersizdir.
