
J. Rotter, motivasyonel süreçlerde beklentilerin önemini vurgulamış ve 'kontrol odağı' kavramını psikolojiye kazandırmıştır. Rotter'e göre bireyler davranışlarının sonuçlarını kendi kişisel özelliklerine (iç kontrol) veya dışsal şans ve koşullara (dış kontrol) bağlı olarak öznel bir değerlendirmeyle açıklarlar.
1950'li yıllarda A. Maslow, dürtü kuramlarını ve içgüdü listelerini eleştirerek insan ihtiyaçlarının basamaklı bir hiyerarşi izlediğini öne sürmüştür. En altta fizyolojik ihtiyaçlar yer alırken, piramidin zirvesinde kendini gerçekleştirme ihtiyacı bulunur. Bu hiyerarşi, alt düzeyler ortalama düzeyde doyuma ulaştıktan sonra üst düzey ihtiyaçların fark edilip harekete geçileceğini savunur.
1957 yılında gerçekleştirilen bu deneyde, aç ve susuz bırakılmış fareler dokuz bölümlü labirentlere konulmuş ve ilk iki dakikanın %80'ini gıda aramak yerine çevreyi araştırarak (merak güdüsü) geçirmişlerdir. Bu çarpıcı sonuç, dürtü azalması yaklaşımının motivasyonu tek başına açıklamakta yetersiz kaldığını ve merakın birincil bir güdü olduğunu kanıtlamıştır.
1958 yılında H. Harlow, yeni doğmuş maymun yavrularını biri biberonlu telden (beslenme/ısınma sağlayan), diğeri ise havlu kaplı süngerden (sadece ısınma sağlayan) iki maket annenin yanına koymuştur. Yavru maymunlar besin sağlayan tel anne yerine, zamanlarının çoğunu şefkat ve kucaklanma sunan kumaş anneye sarılarak geçirmişlerdir; bu da dokunma ve sevgi ihtiyacının önemini kanıtlamıştır.
İnsan bebeklerle yapılan bilimsel çalışmalarda, düşük kilolu bebeklerin kucağa alındıklarında ve kendilerine düzenli masaj yapıldığında daha hızlı kilo aldıkları ve diğer bebeklere kıyasla çok daha sakin kaldıkları gözlemlenmiştir. Bu bulgu, dokunma ve dokunulmanın fiziksel ve psikolojik gelişim üzerindeki doğrudan olumlu etkilerini ortaya koymuştur.
McDougall, 1908 yılında bütün insan davranışlarının içgüdülerle açıklanabileceğini savunmuş; dövüş, merak, sempati ve kendini kanıtlama gibi yarım düzine temel içgüdü içeren bir liste yayınlamıştır. Bu yaklaşım, her insan eylemini doğuştan gelen bir içgüdüye bağlama modasını başlatmış ancak daha sonra bilimsel olarak kısır döngüye düştüğü gerekçesiyle terk edilmiştir.