Ana Sayfa » İstanbul Üniversitesi AUZEF » Felsefe Lisans Programı » Sosyoloji Tarihi - 2

Ünite 13: Sımmel: Çatışma Sosyolojisi ve Para Felsefesi — Kavram Eşleştirme

Tur 1 / 30 / 5 eşleşti

Önce bir kavram seç, sonra karşılığı olan tanıma dokun.

Kavramlar

Tanımlar

Yukarıdan bir kavram seç.

Ayna-Benlik — Bireyin kendini başkalarının tepkileri ve hareketleri üzerinden bir nesne olarak algılaması sürecidir. İnsanlar, başkalarının kendilerine yönelik yargılarını bir ayna gibi kullanarak kendi kişiliklerini ve benlik imajlarını şekillendirirler.

Pragmatizm — Düşünceyi, bireyin çevresine uyum sağlaması ve amaçlarına ulaşması için kullanılan bir araç olarak gören felsefi akımdır. Hakikatin mutlak değil, pratik sonuçlar ve tecrübi doğrulama ile belirlendiğini savunur.

Sosyal Davranışçılık — Mead'in Watson'ın aşırı davranışçılığına karşı geliştirdiği, düşünme ve benlik gibi örtük süreçleri de davranış olarak kabul eden yaklaşımdır. Davranışların toplumsal ortama uyum sağlama kapasitesiyle ilişkili olduğunu savunur.

Birincil Gruplar — Yüz yüze, yakın ilişki ve iş birliğinin olduğu, bireyin toplumsal doğasının ve ideallerinin biçimlendiği temel gruplardır. Toplumsal kurumların varlığını sürdürebilmesi için gerekli olan ahlak ve geleneklerin aktarım merkezidir.

Genelleştirilmiş Diğerleri — Bireyin içinde bulunduğu topluluğun genel tutumlarını ve beklentilerini içselleştirmesiyle oluşan kavramsal yapıdır. Toplumsal düzenin ve bireysel özdenetimin sağlanmasında kritik bir rol oynar.

Araçsalcılık — Dewey'in pragmatizm içinde geliştirdiği, düşünmeyi ve fikirleri problemli durumları çözmek için kullanılan birer 'araç' olarak gören yaklaşımdır. Ahlaki değerler de bu süreçte uyum sağlama aracı olarak keşfedilir.

Saf Ego — James'in farklı ampirik benlikleri birleştiren, kişiye süreklilik ve istikrar duygusu veren temel benlik merkezidir. Bireyin kendi kimliğinin farkında olmasını ve farklı durumlarda bütünlük korumasını sağlar.

Etki Yasası — Thorndike'ın davranışçılık ilkelerinden biri olup, haz üreten veya ödüllendirilen davranışların gelecekte tekrarlanma ihtimalinin arttığını ifade eder. Öğrenme sürecinin temel mekanizmalarından biridir.

Zihinsel Topluluk — Wundt'un ortaya attığı, bireylerin etkileşim yoluyla paylaştıkları anlamlar ve tutumlar bütünüdür. Mead bunu, toplumsal düzeni sağlayan 'genelleştirilmiş diğerleri' kavramına dönüştürmüştür.

Bilinç Akışı — James'in bilinci durağan bir yapı değil, sürekli değişen ve seçici bir süreç olarak tanımladığı kavramdır. Zihin, nesneleri seçici olarak algılayan ve tepki veren dinamik bir süreçtir.

Sosyal Benlik — Bireyin farklı toplumsal durumlarda (iş, aile, arkadaş çevresi) sergilediği ve o duruma göre şekillenen benlik algısıdır. Kişinin toplumsal karşılaşmalardaki davranışlarını doğrudan etkiler.

Adaptasyon — Organizmanın çevresine uyum sağlama çabasıdır. Mead'e göre insan, dili ve zihni kullanarak bu adaptasyon sürecini sembolik bir düzeye taşır ve toplumsal düzeni bu şekilde kurar.

Koşullu Tepki — Pavlov'un deneylerinde gözlemlediği, doğal olmayan bir uyaranın belirli bir fizyolojik tepkiyi tetiklemesi durumudur. Davranışçılığın temel öğrenme prensiplerinden biridir.

Ampirik Benlik — James'in bireyin kendisini bir nesne olarak algılaması olarak tanımladığı benlik türüdür. Maddi, sosyal ve manevi benlik olarak üç ana kategoriye ayrılır.

Jestler ve Mimikler — İletişimin temelini oluşturan bedensel hareketlerdir. Mead'e göre dil, bu jestlerin ortak anlamlar kazanmış ve sembolleşmiş gelişmiş bir biçimidir.