Ünite 13: Sımmel: Çatışma Sosyolojisi ve Para Felsefesi — Önemli Kavramlar

Bireyin kendini başkalarının tepkileri ve hareketleri üzerinden bir nesne olarak algılaması sürecidir. İnsanlar, başkalarının kendilerine yönelik yargılarını bir ayna gibi kullanarak kendi kişiliklerini ve benlik imajlarını şekillendirirler.

Düşünceyi, bireyin çevresine uyum sağlaması ve amaçlarına ulaşması için kullanılan bir araç olarak gören felsefi akımdır. Hakikatin mutlak değil, pratik sonuçlar ve tecrübi doğrulama ile belirlendiğini savunur.

Mead'in Watson'ın aşırı davranışçılığına karşı geliştirdiği, düşünme ve benlik gibi örtük süreçleri de davranış olarak kabul eden yaklaşımdır. Davranışların toplumsal ortama uyum sağlama kapasitesiyle ilişkili olduğunu savunur.

Yüz yüze, yakın ilişki ve iş birliğinin olduğu, bireyin toplumsal doğasının ve ideallerinin biçimlendiği temel gruplardır. Toplumsal kurumların varlığını sürdürebilmesi için gerekli olan ahlak ve geleneklerin aktarım merkezidir.

Bireyin içinde bulunduğu topluluğun genel tutumlarını ve beklentilerini içselleştirmesiyle oluşan kavramsal yapıdır. Toplumsal düzenin ve bireysel özdenetimin sağlanmasında kritik bir rol oynar.

Dewey'in pragmatizm içinde geliştirdiği, düşünmeyi ve fikirleri problemli durumları çözmek için kullanılan birer 'araç' olarak gören yaklaşımdır. Ahlaki değerler de bu süreçte uyum sağlama aracı olarak keşfedilir.

James'in farklı ampirik benlikleri birleştiren, kişiye süreklilik ve istikrar duygusu veren temel benlik merkezidir. Bireyin kendi kimliğinin farkında olmasını ve farklı durumlarda bütünlük korumasını sağlar.

Thorndike'ın davranışçılık ilkelerinden biri olup, haz üreten veya ödüllendirilen davranışların gelecekte tekrarlanma ihtimalinin arttığını ifade eder. Öğrenme sürecinin temel mekanizmalarından biridir.

Wundt'un ortaya attığı, bireylerin etkileşim yoluyla paylaştıkları anlamlar ve tutumlar bütünüdür. Mead bunu, toplumsal düzeni sağlayan 'genelleştirilmiş diğerleri' kavramına dönüştürmüştür.

James'in bilinci durağan bir yapı değil, sürekli değişen ve seçici bir süreç olarak tanımladığı kavramdır. Zihin, nesneleri seçici olarak algılayan ve tepki veren dinamik bir süreçtir.

Bireyin farklı toplumsal durumlarda (iş, aile, arkadaş çevresi) sergilediği ve o duruma göre şekillenen benlik algısıdır. Kişinin toplumsal karşılaşmalardaki davranışlarını doğrudan etkiler.

Organizmanın çevresine uyum sağlama çabasıdır. Mead'e göre insan, dili ve zihni kullanarak bu adaptasyon sürecini sembolik bir düzeye taşır ve toplumsal düzeni bu şekilde kurar.

Pavlov'un deneylerinde gözlemlediği, doğal olmayan bir uyaranın belirli bir fizyolojik tepkiyi tetiklemesi durumudur. Davranışçılığın temel öğrenme prensiplerinden biridir.

James'in bireyin kendisini bir nesne olarak algılaması olarak tanımladığı benlik türüdür. Maddi, sosyal ve manevi benlik olarak üç ana kategoriye ayrılır.

İletişimin temelini oluşturan bedensel hareketlerdir. Mead'e göre dil, bu jestlerin ortak anlamlar kazanmış ve sembolleşmiş gelişmiş bir biçimidir.