Ünite 4: Sosyolojinin Akademik Kurumsallaşma Süreci ve Durkheım — Önemli Kavramlar

Bütün bir toplumda ya da gruplarda görülen, toplumsal düzenlemelerin ortadan kalkmasıyla ortaya çıkan normsuzluk ve kuralsızlık durumudur. Psikolojik bir bozukluk olmayıp, bireysel arzuların ortak normlar tarafından denetlenemediği toplumsal yapının bir özelliğidir.

İnsanların toplumdan koptukları, etraflarındaki kimselerle olan bağlarının zayıfladığı ve kendi kişisel becerileriyle baş başa kaldıkları durumlarda yöneldikleri intihar türüdür. Kolektif bilinç zayıfladığında bu intihar tipine yatkınlık artar.

Bireylerin aşırı bir şekilde düzenlenmesi ve toplumsal bütünleşmenin çok yüksek olduğu durumlarda ortaya çıkan intihar türüdür. Örnek olarak Hindu geleneklerindeki dul kadınların intiharları veya askeri şeref anlayışıyla yapılan harakiri gösterilebilir.

Bireysel davranışları sınırlayan normatif düzenlemelerin gevşediği, ekonomik krizler veya ani refah artışları gibi nedenlerle arzuların kuralsızlaştığı durumlarda görülen modern intihar tipidir.

Bireylerin geleceklerinin ve yaşam koşullarının aşırı derecede kısıtlandığı, kuralların çok katı ve baskı altına alıcı olduğu durumlarda ortaya çıkan intihar türüdür.

İnsanların araçsal ve dünyevi değerlerinden ayrı tuttuğu, inanç etrafında toplanmış gruplar tarafından ortak sembol ve ibadetlerle yüceltilen, toplumsal iktidarın aşkın bir temsiline dönüşen alandır.

Günlük hayatın sıradan, faydacı meşguliyetlerini içeren ve kutsal olmayan alanları ifade eden kavramdır.

Bir toplumdaki ortalama inanç ve duyguların toplamı olup, bireysel bilinçlerin dışında ve üstünde yer alan, ruhsal hayatın en yüksek biçimi ve toplumsal bütünlüğün temelidir.

Durkheim'ın modern toplumda anomiyi önlemek, bireyleri yalnızlıktan kurtarmak ve toplumsal bütünleşmeyi sağlamak amacıyla güçlendirilmesini savunduğu ekonomik temelli mesleki örgütlenmelerdir.

Toplumsal olguların, toplumsal organizmanın genel ihtiyaçlarıyla olan uyumunun ve toplumsal bütünleşmeye sağladığı katkının (işlevinin) incelenmesine dayanan sosyolojik yaklaşımdır.

Toplumsal olayların kendine özgü, başka bir kategoriye indiraranameyen ve kendi yasalarıyla açıklanması gereken yapıya sahip olduğunu ifade eden ilkedir.

Durkheim sosyolojisinde toplumun temel yapısından kaynaklanan ve her yerde görülen durumların normal (suç gibi), normal oranların dışına çıkarak toplumsal yapıyı bozan aşırılıkların ise patolojik (anormal intihar artışları gibi) kabul edildiği kategorilerdir.

İnsanın hem beden, arzu ve iştahtan ibaret biyolojik bir varlık hem de toplumsallaşmış, ahlaki kuralları içselleştirmiş bir kişilik olarak ikili bir yapıya sahip olduğunu belirten kavramdır.