Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Çevrenizden veya internetten bir 'ham veri' örneği bulunuz; bu veriyi önce 'bilgi'ye, ardından veri madenciliği mantığıyla 'nitelikli bilgi'ye (knowledge) dönüştürerek aralarındaki farkı açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Öğrenci, örneğin bir marketin günlük satış listesini ham veri olarak almalı; bu veriden en çok satılan ürünün tespit edilmesini 'bilgi', hangi ürünlerin hangi saatlerde birlikte satın alındığına dair gizli örüntülerin keşfedilmesini ise 'nitelikli bilgi' olarak tanımlamalıdır.
Alıştırma 2myders hazırladı
Yapılandırılmış veri formatı olan CSV ile yapılandırılmamış düz bir metin belgesini bilgisayarların işleme kolaylığı açısından karşılaştırınız ve CSV'nin veri gazeteciliğindeki önemini tartışınız.
Yanıt / ipucu
Yapılandırılmış CSV dosyaları satır ve sütun düzeniyle bilgisayarlar tarafından doğrudan analiz edilebilirken, düz metinler karmaşıktır. CSV, açık veri paylaşımını kolaylaştırdığı ve e-tablo araçlarıyla hızlıca işlenebildiği için veri gazeteciliğinde standart bir formattır.
Alıştırma 3myders hazırladı
Açık devlet verisi kapsamında sunulan iki farklı veri setini (örneğin belediye bütçesi ve nüfus verileri) bir araya getirerek 'birlikte çalışabilirlik' (interoperability) ilkesinin nasıl yeni bir toplumsal fayda veya haber değeri yaratabileceğini örneklendiriniz.
Yanıt / ipucu
Öğrenci, iki farklı veri setinin birleştirilmesiyle kişi başına düşen belediye harcaması gibi yeni ve anlamlı bir analiz üretebileceğini göstermeli, Dr. Snow'un kolera haritası örneğinde olduğu gibi veri birleştirmenin gücünü vurgulamalıdır.
Alıştırma 4myders hazırladı
Bir veri gazeteciliği projesinde 'veri temizleme' aşamasının neden kritik bir öneme sahip olduğunu, bu aşamada ne tür insan hatalarının ayıklanabileceğini ve hangi araçların kullanılabileceğini araştırıp açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Veri temizleme, veri setindeki yazım hatalarını, eksik veya tekrarlanan verileri ve tutarsız formatları düzeltmek için kritik bir adımdır. Bu süreçte OpenRefine veya Excel gibi araçlar kullanılarak verinin analize doğru ve güvenilir şekilde girmesi sağlanır.
Alıştırma 5myders hazırladı
Bir ülkedeki gelir dağılımını analiz ederken aritmetik ortalama yerine neden medyan (ortanca) değerinin tercih edilmesi gerektiğini, ekstrem (aşırı yüksek veya düşük) değerlerin bu ölçütler üzerindeki etkisini düşünerek tartışınız.
Yanıt / ipucu
Aritmetik ortalama, ülkedeki birkaç çok yüksek gelirli kişiden (ekstrem değerler) etkilenerek sapan bir sonuç verirken; medyan, veriyi ortadan ikiye böldüğü için uç değerlerden etkilenmez ve toplumun genel gelir durumunu daha gerçekçi yansıtır.
