Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Büyük verinin temel boyutlarını ifade eden '3V' (Hacim, Çeşitlilik, Hız) kavramlarını, güncel bir sosyal medya platformu örneği üzerinden açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Örneğin bir Twitter (X) akışında, saniyede üretilen milyonlarca tweet (hız), bunların metin, görsel ve video gibi farklı formatlarda olması (çeşitlilik) ve toplam veri miktarının devasa boyutu (hacim) üzerinden örnekleyebilirsiniz.
Alıştırma 2myders hazırladı
Geleneksel gazetecilikteki 'reyting/tiraj' ölçümü ile günümüzdeki 'veri analitiği' yöntemlerini karşılaştırarak, bu dönüşümün haber odalarındaki karar alma süreçlerini nasıl değiştirdiğini tartışınız.
Yanıt / ipucu
Geleneksel yöntemler tahmine dayalı ve sınırlıyken, günümüzdeki anlık tıklanma ve okuma süresi verileri, editörlere içeriği optimize etme ve izleyici tercihlerini nesnel olarak görme imkânı sağlamaktadır.
Alıştırma 3myders hazırladı
Büyük verinin etik boyutu bağlamında, 'bilgilendirilmiş rıza' ilkesinin dijital çağda neden uygulanamaz hale geldiğini ve bunun birey üzerindeki olası risklerini araştırınız.
Yanıt / ipucu
Kullanıcıların 'Kullanım Sözleşmeleri'ni okumadan onaylaması ve veri toplama ölçeğinin büyüklüğü, bireysel rızayı imkânsız kılar. Bu durum, kişisel verilerin şirketler tarafından gözetim ve profil oluşturma amacıyla kullanılması riskini doğurur.
Alıştırma 4myders hazırladı
Otomatize gazetecilikte algoritmanın rolü ile insan gazetecinin 'failliği' arasındaki dengeyi değerlendiriniz. Bir haberin kamu yararı süzgecinden geçirilmesinde neden insan faktörü vazgeçilmezdir?
Yanıt / ipucu
Algoritmalar veriyi işleyebilir ancak etik bir muhakeme yeteneğine sahip değildir. Kamu yararı, empati ve toplumsal hassasiyet gibi değerler, ancak bir insan gazetecinin süzgecinden geçerek anlamlı bir habere dönüşebilir.
Alıştırma 5myders hazırladı
Veri gazeteciliği ile veri görselleştirme arasındaki farkı, bir haber dosyasını ele alırken nasıl ayırt edeceğinizi bir örnekle açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Veri görselleştirme, verinin grafik veya haritaya dönüştürülmüş halidir; veri gazeteciliği ise bu görseli, metin, bağlam ve derinlemesine bir anlatı ile birleştirerek bir hikâye sunma sürecinin bütünüdür.
