Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Veri gazeteciliğinin tarihsel kökenlerini araştırarak, günümüzdeki dijital araçlarla yapılan habercilik ile 20. yüzyılın başındaki örnekler (örneğin Hakimiyeti Milliye Gazetesi) arasındaki benzerlik ve farklılıkları karşılaştıran kısa bir analiz yazın.
Yanıt / ipucu
Her iki dönemde de verinin toplumsal bir sorunu açıklamak için kullanıldığı görülür; ancak günümüzde dijital araçlar sayesinde analiz süreci çok daha hızlı, etkileşimli ve büyük veri setlerini kapsayacak şekilde gerçekleşmektedir.
Alıştırma 2myders hazırladı
Paul Bradshaw'ın veri gazeteciliği piramidindeki 'İçerik' aşamasını baz alarak, herhangi bir devlet kurumunun yayınladığı bir veri setini seçin ve bu veriye 'Kim bir araya getirdi?', 'Hangi amaçla oluşturuldu?' gibi eleştirel sorular sorarak verinin tarafsızlığını sorgulayın.
Yanıt / ipucu
Verinin kaynağını ve oluşturulma amacını sorgulamak, verinin manipüle edilip edilmediğini veya eksik veri içerip içermediğini anlamanızı sağlar; bu da habercilikte güvenilirliği artırır.
Alıştırma 3myders hazırladı
Veri gazeteciliğinin yükselişini sağlayan dört temel faktörü (teknik kolaylık, açık veri, şeffaflık, disiplinler arası çalışma) kendi cümlelerinizle özetleyin ve bu faktörlerden hangisinin gazetecilik etiği açısından en kritik olduğunu tartışın.
Yanıt / ipucu
Özellikle 'şeffaflık' faktörü, okuyucu ile gazeteci arasında güven köprüsü kurduğu için etik açıdan en belirleyici rolü oynamaktadır.
Alıştırma 4myders hazırladı
Küçük bir veri seti (örneğin okulunuzdaki kantin fiyatları veya şehirdeki hava durumu verileri) oluşturun. Bu veriyi temizlemek için OpenRefine veya Excel kullanarak hatalı girişleri düzeltin ve ardından veriyi en etkili anlatacak görselleştirme türüne (grafik, harita vb.) karar verin.
Yanıt / ipucu
Veri temizleme aşamasında tutarsızlıkları gidermek, analizin doğruluğu için şarttır. Görselleştirme türü ise verideki hikayenin neyi vurguladığına (değişim, karşılaştırma, konum) göre seçilmelidir.
Alıştırma 5myders hazırladı
SwissLeaks veya Panama Belgeleri gibi ödüllü veri gazeteciliği projelerini inceleyin. Bu projelerin neden tek bir gazeteci tarafından değil de uluslararası bir konsorsiyum tarafından hazırlandığını, ekip çalışmasının veri gazeteciliğindeki rolü üzerinden açıklayın.
Yanıt / ipucu
Büyük ölçekli veri setlerinin temizlenmesi, doğrulanması ve analiz edilmesi çok fazla zaman ve farklı disiplinlerden (yazılım, hukuk, tasarım) uzmanlık gerektirdiği için iş birliği zorunludur.
