Ünite 11: Sendikalar ve Ekonomik Etkileri — Alıştırmalar
Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Sendikaların ortaya çıkışındaki temel nedenleri, Sanayi Devrimi öncesindeki lonca düzeni ile Sanayi Devrimi sonrası fabrika sistemi arasındaki farkları temel alarak karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
Loncalar usta-kalfa-çırak ilişkisine dayalı bir çıkar birliği içindeyken, Sanayi Devrimi sonrası sermaye yoğun üretimde işçiler bağımlı hale gelmiş ve sömürü koşullarına karşı bir savunma örgütü olarak sendikalar doğmuştur.
Alıştırma 2myders hazırladı
Metinde geçen Marksist, pragmatik ve reformist sendikacılık yaklaşımlarını, bu sendikaların kapitalist sisteme bakış açıları açısından tartışınız.
Yanıt / ipucu
Marksist sendikacılık sistemi devrimle değiştirmeyi hedeflerken, reformist sendikacılık sistemi iyileştirmeyi, pragmatik sendikacılık ise sistemin içinde kalarak sadece üyelerin ekonomik haklarını korumayı amaçlar.
Alıştırma 3myders hazırladı
Türkiye'deki sendikal mevzuatın tarihsel gelişimini (1947, 1963, 1983 ve 2012 yasaları) dikkate alarak, sendikal özgürlüklerin zaman içindeki değişimini bir zaman çizelgesi üzerinde analiz ediniz.
Yanıt / ipucu
1947'de ilk yasal statü kazanılmış, 1963'te altın çağ yaşanmış, 1980 sonrası kısıtlamalar gelmiş, 2012'de ise e-Devlet ile üyelik kolaylaştırılmış ve modern bir hukuki çerçeveye geçilmiştir.
Alıştırma 4myders hazırladı
Sendikaların ücretler üzerindeki 'yayılma etkisi' ve 'sendikalaşma tehdidi etkisi' kavramlarını, sendikasız sektördeki işçilerin durumunu göz önünde bulundurarak açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Sendikalaşma tehdidi işvereni sendikayı önlemek için ücret artışına zorlarken, yayılma etkisi sendikalı sektörden işsiz kalanların sendikasız sektöre geçmesiyle oradaki ücretlerin düşmesine neden olabilir.
Alıştırma 5myders hazırladı
Günümüzün küreselleşen dünyasında sendikaların karşılaştığı krizin nedenlerini; neo-liberal politikalar, teknolojik değişim ve bireyselleşme eğilimleri çerçevesinde değerlendiriniz.
Yanıt / ipucu
Bu faktörler esneklik taleplerini artırmış, geleneksel işçi sınıfı dayanışmasını zayıflatmış ve sendikaların toplu pazarlık gücünü azaltarak onları küçülme sürecine sokmuştur.
