Ünite 8: Eğitim Ekonomisi — Önemli Kavramlar

Kişilerin üretken olarak çalışması sonucunda gelir elde etmesini sağlayan, eğitim ve sağlık süreçleriyle kazanılmış bilgi, beceri ve yeteneklerin tümüdür. Fiziksel sermayeden farklı olarak sahibi doğrudan bireyin kendisidir.

Bireylerin eğitim süresince çalışarak elde edebilecekleri kazançlardan vazgeçmeleri durumudur. Örneğin, Becker'a göre üniversite eğitiminin toplam maliyetinin çok büyük bir kısmı bu kayıp kazançlardan oluşur.

Çalışanın edindiği yetenek ve verimlilik artışının yalnızca eğitimi veren işletme için değil, o sektördeki tüm işletmeler için geçerli olduğu eğitim türüdür. Maliyetine genellikle işçi katlanır.

Yalnızca istihdam edildiği işletmedeki verimliliği artıran, sektördeki diğer işletmelere transfer edilemeyen eğitim türüdür. Maliyeti işletme tarafından karşılanır ve işçinin işten ayrılma riskini azaltır.

Eğitimin temel işlevinin verimliliği artırmak değil, işverenler için kimin daha kaliteli olduğunu gösteren bir sinyal ve eleme aracı olduğunu savunan görüştür. Diploma, iyi işlere giriş bileti işlevi görür.

İşgücü piyasasının iyi işlerin olduğu formel sektör ve kötü koşulların olduğu enformel sektör olarak ikiye ayrıldığını savunan hipotezdir. Dezavantajlı grupların eğitim alması tek başına formel sektöre geçişi garantilemez.

Beşerî sermaye teorisinin ilk varsayımı olup, yaşam boyunca çalışılması öngörülen sürenin uzunluğunun bireylerin yapacağı eğitimi pozitif yönde etkilediğini ifade eden kavramdır.

Grossman'ın yaklaşımında yetişkinlerin sağlığa ilişkin talebini açıklayan, sağlığın hastalıklardan koruyan ve yaşam süresini uzatarak kazanç getiren uzun ömürlü bir sermaye stoğu olduğunu belirten modeldir.

Çalışanların işten ayrılma veya iş değiştirme sıklığıdır. Özel işbaşında eğitim alan ve işletmeyle uyumlu olan çalışanlarda işgücü devir hızı oldukça düşüktür.

Yüksek ücret alan ailelerin (özellikle kadınların) çocuk sayısını sınırlı tutarak daha az sayıda ama daha 'kaliteli' ve iyi eğitimli çocuklar yetiştirme tercihini açıklayan yeni aile ekonomisi kavramıdır.

Jovanovic tarafından öne sürülen, iyi işçi veya iyi işverenden ziyade iş ile çalışanın birbirine uyumlu olmasının önemini vurgulayan kavramdır. Uyum arttıkça işten ayrılma olasılığı düşer ve yatırım artar.