Sermaye BirikimiYapısalcı yaklaşıma göre ekonomik kalkınmanın en temel unsuru olan ve azgelişmiş ülkelerde dar iç piyasalar nedeniyle yetersiz kalan yatırım ve fon birikimi sürecidir. Örneğin, azgelişmiş ülkelerde iç piyasa çaplarının küçük olması sermaye sahiplerini yatırım yapma konusunda uyarmaz ve sermaye birikimini engeller.
Dış Ticaret HadleriBir ülkenin ihraç ettiği malların fiyatları ile ithal ettiği malların fiyatları arasındaki oran olup, Prebisch'e göre çevre ülkelerin aleyhine işleyerek azgelişmiş ülkelerden gelişmiş merkez ülkelere gelir aktarımına yol açar.
İthal İkamesine Dayalı KalkınmaDışa açık ihracat stratejisi yerine yerli sanayiyi korumak ve geliştirmek amacıyla dışarıdan ithal edilen malların yurtiçinde üretilmesini öngören, korumacılık içeren bir kalkınma stratejisidir.
Neo-yapısalcı Yaklaşımİthal ikameci politikaların tıkanması sonucu geliştirilen; yerli sanayinin teşvikini korurken uluslararası piyasalarda rekabet edebilecek etkin bir girişimci sınıfın oluşturulmasına ve desteklenmesine vurgu yapan revize edilmiş yaklaşımdır.
Bağımlılık KuramıAzgelişmişliği içsel faktörlerden ziyade gelişmiş ve azgelişmiş ülkeler arasındaki eşitsiz ve sömürüye dayalı dışsal ilişkilerle açıklayan, 1960'lı yılların sonlarında gelişen kapsamlı kalkınma yaklaşımıdır.
Yanlış Paradigma ModeliBağımlılık teorisi içinde yer alan ve Üçüncü Dünya'nın geri kalmışlığını gelişmiş ülke yardım birimlerinin ve çokuluslu örgütlerin verdiği hatalı ve uygunsuz tavsiyelerine bağlayan modeldir.
Düalist Kalkınma TeziZengin ve fakir ülkeler ile insanlar arasındaki artan farklılıkları ifade eden, kapitalizmin çevreye yayılmasının çevre ekonomilerin iç bütünlüğünü bozduğunu savunan iktisadi tezdir.
İkilik Teorisi (Dualizm)Az gelişmiş ülkelerde tarımsal (geleneksel) kesim ile sanayi (modern) kesimi olmak üzere birbirinden yalıtılmış iki ayrı kesimin bulunduğunu ve geleneksel kesimin kalkınmayı sınırladığını savunan teoridir.
Engel Kanunuİnsanların geliri yükseldikçe gelirlerinden birincil ürünlere harcanan payın azaldığını, ikincil ve üçüncül ürünlere harcanan payın ise arttığını belirten ve yapısal değişim modellerinde kullanılan kanundur.
Sınırsız Emek Arzıyla KalkınmaArthur Lewis'e göre marjinal verimliliği sıfır olan geleneksel kırsal kesimdeki gizli işsizlerin modern kentsel endüstriyel sektöre aktarılmasıyla sermaye birikiminin ve kalkınmanın sağlanacağını savunan modeldir.
Neo-liberal Kalkınma KuramıDevletin ekonomik müdahalelerini reddeden, piyasa mekanizmalarının serbest çalışmasını, özelleştirmeyi ve küreselleşmeyle bütünleşmeyi savunan çağdaş kalkınma yaklaşımıdır.
Metropol - Uydu İlişkisiAndre Gunder Frank'ın bağımlılık kuramında dünya kapitalist sisteminin merkezdeki metropollerin çevredeki uyduları sömürmesi şeklinde örgütlendiğini ifade eden kavramsal yapıdır.
Planlı İthal İkamecilikNihai mamul üretiminden başlayıp ithal girdilere bağımlılık yaratan rastgele ithal ikameciliğe karşılık, dışa bağımlılığı azaltarak özerk bir kalkınma sürecini başlatmayı amaçlayan planlı sanayileşme stratejisidir.
Gizli İşsizlikArthur Lewis'in modelinde tarımsal kesimde marjinal verimliliği sıfır olan ve üretim kaybına yol açmadan başka bir sektöre aktarılabilecek fazla işgücü durumudur.
