Ünite 8: Kalkınma Teorileri: Yapısalcı Yaklaşım, Bağımlılık Yaklaşımı, İkilik Teorisi ve Yapısal Değişim Modelleri — Örnekler

Bir kahve üreticisi ülke, sadece ham kahve çekirdeği ihraç edip gelişmiş ülkelerden teknolojik makineler ithal etmektedir. Gelişmiş ülkelerdeki teknolojik ilerlemeler kendi ürünlerinin fiyatını artırırken, kahve pazarındaki yoğun rekabet nedeniyle üretici ülkenin ürün fiyatları düşer. Bu durum, üretici ülkenin daha fazla kahve satarak daha az makine alabilmesine, yani değerin çevre ülkelerden merkez ülkelere kaymasına neden olur.

Bir ülkede modern bir sanayi şehrinin yanı başında, geleneksel tarım yöntemleriyle kendi ihtiyacı kadar üretim yapan izole bir köy topluluğu bulunmaktadır. Modern kesim teknoloji ve dış dünya ile entegre bir şekilde büyürken, geleneksel kesim kendi içine kapalı yapısı nedeniyle bu büyümeden pay alamaz. Kalkınma teorisi, bu iki kesim arasındaki uçurumun ancak geleneksel yapıların çözülüp modern bilgi ve teknolojinin köylere aktarılmasıyla aşılabileceğini savunur.

Kırsal bir bölgede tarımsal verimliliği neredeyse sıfır olan ve aile işletmelerinde çalışan çok sayıda işçi bulunmaktadır. Şehirdeki bir fabrika sahibi, bu kırsal kesimdeki işçileri düşük ücretlerle fabrikasına çekerek üretimini artırır. Fabrika sahibi elde ettiği kârı yeni yatırımlara dönüştürdükçe, ekonomi tarımsal yapıdan endüstriyel yapıya doğru evrilir.