Ünite 5: Dışsallıklar ve Diğer Piyasa Aksaklıkları — Hızlı Bakış
Sınavdan hemen önce göz gezdirmek için sıkıştırılmış özet.
Sınavda Dikkat Et
Dışsallıkların varlığında 'marjinal maliyet-fiyat eşitliği' kuralının bozulduğunu ve bunun Pareto optimalliğini zedelediğini unutmayın. Sınavda bu ilişki doğrudan sorulabilir.
Negatif dışsallıkta piyasa üretiminin toplumsal optimumun 'üzerinde', pozitif dışsallıkta ise 'altında' gerçekleştiğini aklınızda tutun. Bu yönler sınav sorularının en kritik çeldiricileridir.
Pigou vergisinin amacının, marjinal özel maliyet eğrisini (arz eğrisini) sola kaydırarak marjinal sosyal maliyet eğrisiyle çakıştırmak ve üretimi azaltmak olduğunu unutmayın.
Doğal tekel sorularında 'azalan maliyetler' ve 'görev zararı' kavramlarını arayın. Fiyatın marjinal maliyete eşitlendiği etkin noktada doğal tekelin her zaman zarar edeceğini bilin.
Asimetrik bilgi sorularında zamanlama kriterine dikkat edin: Sözleşme/işlem öncesindeki bilgi eksikliği 'ters seçiş', sözleşme/işlem sonrasındaki özensizlik ise 'ahlaki tehlike'dir.
Bilinmesi Gereken Kavramlar
Eksik PiyasaDışsallıkPozitif DışsallıkNegatif DışsallıkPigou VergisiCoase TeoremiDoğal TekelGörev ZararıAsimetrik BilgiTers SeçişAhlaki TehlikeLimon Araç ÖrneğiPazarlanabilir Kirletme Hakları