Ünite 4: Faaliyet Tabanlı Maliyetleme — Alıştırmalar
Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Geleneksel hacim tabanlı maliyetleme ile Faaliyet Tabanlı Maliyetleme (FTM) sistemlerini, yüksek hacimli standart ürünler ile düşük hacimli karmaşık ürünlerin maliyetlendirilmesi açısından karşılaştırınız. Geleneksel yöntemin neden olduğu 'maliyet kayması' kavramını açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Geleneksel yöntemler, genel üretim giderlerini direkt işçilik veya makine saati gibi hacimsel ölçütlerle dağıttığı için yüksek hacimli ürünlere gereğinden fazla, karmaşık ve düşük hacimli ürünlere ise az maliyet yükler. FTM ise maliyetleri faaliyet tüketimine göre dağıtarak bu adaletsizliği önler. Maliyet kayması, düşük hacimli karmaşık ürünlerin gerçek maliyetinin yüksek hacimli ürünlerin üzerine yıkılması durumudur.
Alıştırma 2myders hazırladı
Faaliyet Tabanlı Maliyetleme sisteminin dört temel aşamasını sırasıyla listeleyiniz ve ilk aşamada oluşturulan 'faaliyet sözlüğü' ile faaliyetlerin sınıflandırıldığı düzeylere (seviyelere) örnekler veriniz.
Yanıt / ipucu
Aşamalar: 1) Faaliyetlerin belirlenmesi ve tasnifi, 2) Faaliyet maliyetlerinin tahmini, 3) Dağıtım oranlarının hesaplanması, 4) Maliyetlerin ürünlere yüklenmesidir. Faaliyetler; birim seviyesi, parti seviyesi, ürün seviyesi, müşteri seviyesi ve fabrika seviyesi olmak üzere sınıflandırılır ve bu süreçte işletmenin tüm değer zincirini kapsayan bir faaliyet sözlüğü oluşturulur.
Alıştırma 3myders hazırladı
Faaliyet Tabanlı Yönetim (FTY) yaklaşımının, bir işletmenin 'yap ya da satın al' (dış kaynak kullanımı) kararları ile ürün tasarım (dizayn) kararları üzerindeki stratejik etkilerini tartışınız.
Yanıt / ipucu
FTY, katma değer yaratmayan faaliyetleri ve ürünlerin gerçek maliyetlerini netleştirerek bir parçanın dışarıdan alınmasının mı yoksa içeride üretilmesinin mi daha karlı olduğunu doğru verilerle gösterir. Tasarım aşamasında ise gelecekte yüksek maliyetli faaliyetlere yol açacak unsurların elenmesini sağlayarak maliyetleri daha oluşmadan kontrol altına almaya yardımcı olur.
Alıştırma 4myders hazırladı
Üretim yapan bir işletmedeki departman sınıflandırmasını (üretim, yardımcı ve hizmet departmanları) göz önünde bulundurarak, yemekhane ve tamir-bakım departmanlarının hangi sınıfa girdiğini belirleyiniz ve bunların maliyetlerinin neden doğrudan ürünlere yüklenemediğini açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Yemekhane hizmet departmanına, tamir-bakım ise yardımcı departmana girer. Bu departmanların maliyetleri genel üretim gideri niteliğinde olup ürünlerle doğrudan ilişkilendirilemediği için, öncelikle üretim departmanlarına dağıtılmalı (ikinci dağıtım), ardından üretim departmanlarından ürünlere yüklenmelidir.
Alıştırma 5myders hazırladı
Yardımcı departman maliyetlerinin üretim departmanlarına dağıtımında kullanılan Direkt, Kademeli ve Matematiksel dağıtım yöntemlerini, departmanlar arası hizmet ilişkilerini ele alma biçimleri açısından karşılaştırarak en adil yöntemi gerekçesiyle belirtiniz.
Yanıt / ipucu
Direkt dağıtım yardımcı departmanlar arası ilişkiyi tamamen yok sayar; Kademeli dağıtım tek yönlü ve kısmi bir ilişki kabul eder; Matematiksel dağıtım ise karşılıklı hizmet alışverişini doğrusal denklemlerle tam olarak hesaba katar. Bu nedenle, departmanlar arası ilişkileri en gerçekçi ve adil şekilde yansıtan yöntem Matematiksel dağıtım yöntemidir.
