Ana Sayfa » İstanbul Üniversitesi AUZEF » İnsan Kaynakları Yönetimi Lisans Programı » Çalışma Ekonomisi

Ünite 1: Çalışma Ekonomisine Giriş ve Temel Kavramlar — Kavram Eşleştirme

Tur 1 / 20 / 5 eşleşti

Önce bir kavram seç, sonra karşılığı olan tanıma dokun.

Kavramlar

Tanımlar

Yukarıdan bir kavram seç.

Çalışma Ekonomisi — Ekonomide emek hizmeti olarak bilinen özel mal piyasasının işleyişini ve bu piyasada ortaya çıkan sorunları inceleyen iktisat dalıdır. Örneğin, kadınların işgücüne katılımındaki artış veya asgari ücretin istihdama etkisi bu disiplinin inceleme alanına girer.

Aktif Nüfus (Faal Nüfus) — Çalışma çağındaki 15 yaş ve üzeri kurumsallaşmamış nüfusu ifade eder. Huzurevi, hapishane, kışla gibi kurumsal yerlerde yaşayanlar ile yabancılar bu nüfusun dışındadır.

Sivil İşgücü — Çalışma çağındaki nüfusta olup çalışmak istemeyenler (öğrenciler, ev kadınları, askerler vb.) çıkarıldıktan sonra, yasal çalışma sınırının altında çalışmak zorunda kalan çocuklar ile yaşlıların eklenmesiyle oluşan toplam işgücüdür.

Cesareti Kırılmış İşgücü — İşsiz kalmış ve çalışmak istediği halde kendi niteliğine uygun iş bulamayacağına inanarak iş aramaktan vazgeçmiş ancak işverenin çağrısına hazır olan kişilerdir. Bu kişiler resmi işgücü istatistiklerine dâhil edilmezler.

İstihdam — Dar anlamda emek faktörünün bir ücret, maaş veya kâr karşılığında üretim sürecinde girdi olarak kullanılmasıdır. Örneğin, bir fabrikada yevmiyeli olarak çalışan bir işçi istihdam edilmiştir.

İşsizlik — Kişilerin çalışma isteğinde ve yeteneğinde olmasına rağmen, cari ücret düzeyinde iş bulamaması durumudur. Resmi tanımla son 3 ayda iş arama kanallarını kullanmış ve 2 hafta içinde işbaşı yapabilecek kişileri kapsar.

Eksik İstihdam (Underemployment) — İstihdamın düşük nitelikli, yetersiz ücretli veya kişinin eğitim düzeyinin altında bir işte çalışması durumudur. Örneğin, üniversite mezunu bir mühendisin tezgahtarlık yapması niteliğe dayalı eksik istihdama örnektir.

Zamana Dayalı Eksik İstihdam — Çalışma süresinin normal süreden az olması nedeniyle, kişinin ilave bir iş aradığı ve bu işte çalışmaya müsait olduğu durumu ifade eder. Örneğin, haftada 15 saat yarı zamanlı çalışan birinin ek iş araması.

İşgücüne Katılma Oranı — İstihdam edilenler ile işsizlerin toplamından oluşan işgücünün, aktif nüfus içerisindeki oranını yüzde olarak ölçen göstergedir. Ekonomik faaliyetlerin boyutunu anlamak için kullanılır.

Bağımlılık Oranı — Çalışma çağındaki nüfusa bağımlı olan (çocuk ve yaşlı) nüfusun oranını gösteren ölçüdür. Üretime katılmayan bu kesimin tüketim yükünü çalışan nüfus taşır.

Emek Verimliliği — Bir firmanın veya ülkenin ürettiği toplam reel üretim miktarının, bu üretimi elde etmek için kullanılan toplam emek-saat miktarına oranlanmasıdır. Eğitim ve teknoloji düzeyi verimliliği artırır.