Şebeke OrganizasyonBir mal veya hizmet üretmek için iki ya da daha fazla bağımsız işletmenin işbölümüne giderek uzun süreli işbirliği kurduğu ve sözleşmelerle birbirine bağlandığı organizasyon yapısıdır. Örnek olarak, otomotiv sektöründe ana üreticinin parçaları dışarıdaki uzman firmalardan temin etmesi gösterilebilir.
Dâhili Şebeke (Internal Network)Temel faaliyetlerin farklı birimler tarafından yürütüldüğü ancak kaynakların ve mülkiyetin tamamının aynı holding veya işletme bünyesinde kaldıği şebeke türüdür. Örnek olarak, bir holding bünyesindeki malzeme satın alma şirketinin diğer grup şirketlerine hizmet vermesi verilebilir.
Dengeli Şebeke OrganizasyonuBelirli bir oranda dış kaynaklardan yararlanılan, yönetim ve mülkiyet olarak birbirinden tamamen bağımsız işletmelerin bir mal üretmek için koordinasyon içinde çalıştığı modeldir. Örnek olarak, Toyota'nın geniş anlamda kullandığı ve sabit masrafları azaltan parça tedarik sistemi gösterilebilir.
Dinamik Şebeke OrganizasyonuMerkezi bir lider veya broker işletmenin bulunmadığı, işletmelerin piyasa mekanizmasına ve esnek anlaşmalara göre bir araya geldiği şebeke türüdür. Örnek olarak otomotiv yan sanayinde firmaların sabit bir merkeze bağlı kalmaksızın piyasa koşullarına göre çalışması gösterilebilir.
Sanal OrganizasyonVarlığı kısmen ya da tamamen internet, kablolu sistemler ve telefon ağları gibi iletişim teknolojilerine bağlı olan, çalışanların farklı mekanlarda yer aldığı ancak tek bir organizasyon gibi çalıştığı yapıdır. Örnek olarak sanal bankacılık ve sanal alışveriş platformları verilebilir.
SanallıkGerçekte mevcut olmayıp insan zihninde tasarlanan, fiziksel olarak ortada yokmuş gibi durmasına rağmen varmış gibi hissedilen ve işlev gören durumları ifade eder. İşletmecilikte fiziksel ofislerin ortadan kalkıp dijital ağların kurulmasını tanımlar.
Sanal GerçeklikGerçekte mevcut olmayan bir olay veya varlığın bilişim teknolojileri aracılığıyla sanki mevcutmuş gibi hissedilmesi ve algılanması durumudur. Sanal organizasyonların temel teknolojik algı altyapısını destekler.
Broker (Aracı Organizatör)Şebeke veya sanal organizasyonlarda üretim, satın alma ve pazarlama gibi fonksiyonları yürüten bağımsız işletmeleri yönlendiren küçük ve merkezi birimdir. Lider işletme konumunda bu birim koordinasyonu sağlar.
Outsourcing (Dış Kaynaklardan Yararlanma)İşletmelerin küçülme ve yalınlaşma çabaları sonucunda daha önce kendi bünyelerinde yürüttükleri işleri dışarıdaki uzman işletmelere devretmesidir. Örneğin yemek, temizlik ve güvenlik hizmetlerinin dışarıdan alınması bu kapsamdadır.
Önoluşum MekanizmasıSanal organizasyon yönetiminde potansiyel pazar fırsatlarını tanıma, üyelere yetenekleri tanıtma ve uygun üyeleri belirleme aşamalarını içeren ilk yönetim mekanizmasıdır.
Dışsal Erişim MekanizmasıSanal organizasyonlarda dış çevreden bilgi toplama, pazar araştırması yapma ve işlem aşamasında ürün/hizmetleri müşterilere tanıtıp işlemleri destekleyen mekanizmadır.
Koordinasyon MekanizmasıSanal organizasyonlarda seçilmiş üyelerin izleyeceği süreçleri birleştiren ve tasarım, üretim, dağıtım gibi fonksiyonel işlemleri destekleyen yönetim mekanizmasıdır.
Fonksiyonel UnvanlarSanal organizasyonlarda hiyerarşik konumu ve makamları belirten geleneksel unvanlar yerine, işin niteliğine ve yerine getirilen göreve dayalı unvanların önem kazanmasıdır.
Joint-Venture (Ortak Girişim)İki veya daha fazla bağımsız işletmenin belirli bir projeyi gerçekleştirmek veya ortak bir amaca ulaşmak için riskleri ve kazançları paylaşarak kurdukları dinamik şebeke veya ortaklık modelidir.
