Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Planlama ve organizasyon süreçleri arasındaki ilişkiyi inceleyiniz. Bir işletme örneği üzerinden 'ne yapılacağı' ile 'nasıl yapılacağı' aşamalarının nasıl birbirini tamamladığını açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Planlama işletmenin hedeflerini ve stratejilerini (ne yapılacağını) belirlerken, organizasyon bu planları hayata geçirecek yapıyı, rolleri ve kaynak dağılımını (nasıl yapılacağını) tasarlar. Örneğin yeni bir ürün üretme planı, organizasyon süreciyle görev dağılımına ve bölümlere dönüştürülür.
Alıştırma 1myders hazırladı
Planlama ve organizasyon süreçleri arasındaki ilişkiyi inceleyiniz. Bir işletmenin planlama aşamasında belirlediği hedeflere ulaşmasında organizasyon sürecinin nasıl bir uygulama mekanizması sunduğunu açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Planlama 'ne yapılması gerektiğini' belirlerken, organizasyon 'nasıl yapılması gerektiğini' yapılandırır. Organizasyon süreci; görevleri tanımlayarak, rolleri belirleyerek ve kaynakları koordine ederek planların hayata geçirilmesini sağlayan somut bir çerçeve sunar.
Alıştırma 2myders hazırladı
A. Chandler'ın 'strateji yapıyı belirler' tezi ile günümüzdeki 'strateji ve yapı karşılıklı etkileşim içindedir' görüşünü karşılaştırarak tartışınız.
Yanıt / ipucu
Chandler'a göre işletmenin seçtiği büyüme stratejisi organizasyon yapısını doğrudan şekillendirir. Günümüzde ise mevcut organizasyonel yapının esnekliği, yetenekleri ve kısıtları da işletmenin yeni stratejiler geliştirmesini ve uygulamasını doğrudan etkilemektedir.
Alıştırma 2myders hazırladı
A. Chandler'ın 'strateji yapıyı belirler' görüşü ile günümüzdeki strateji-yapı ilişkisini karşılaştırınız. Bu iki yaklaşım arasındaki temel farkları ve etkileşimi tartışınız.
Yanıt / ipucu
Chandler stratejinin yapıyı tek yönlü olarak şekillendirdiğini savunurken, günümüzde yapı ile stratejinin birbirini karşılıklı olarak etkilediği kabul edilir. Mevcut organizasyonel yapı, yeni stratejilerin uygulanabilirliğini sınırlandırabilir veya kolaylaştırabilir.
Alıştırma 3myders hazırladı
Bir yöneticinin kontrol alanının (yönetim alanı) genişliğini etkileyen faktörleri araştırınız. Hangi durumlarda basık, hangi durumlarda dikey organizasyon yapısı tercih edilmelidir?
Yanıt / ipucu
Astların eğitim düzeyi yüksek ve işler rutin ise yönetim alanı geniş tutularak basık yapı tercih edilir; işler karmaşık ve yakın denetim gerektiriyorsa yönetim alanı dar tutularak dikey yapı kurulur.
Alıştırma 3myders hazırladı
Bir yöneticinin kontrol alanı (yönetim alanı) genişliğinin, organizasyonun 'basık' veya 'dikey' bir yapıya bürünmesindeki rolünü analiz ediniz. Hangi durumlarda geniş yönetim alanının tercih edilmesi gerektiğini gerekçeleriyle açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Bir yöneticiye bağlı ast sayısı (yönetim alanı) arttıkça kademe sayısı azalır ve basık bir yapı oluşur. Astların rutin işler yaptığı, iyi eğitildiği ve iş tanımlarının net olduğu durumlarda geniş yönetim alanı ve basık yapı tercih edilmelidir.
Alıştırma 4myders hazırladı
Dinamik ve hızlı değişen bir pazar çevresinde faaliyet gösteren bir teknoloji firması için mekanik ve organik organizasyon yapılarından hangisinin daha uygun olduğunu gerekçeleriyle açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Hızlı değişen çevrelerde esnek, düşük formalleşmeye sahip ve merkezileşmemiş organik yapılar uygundur. Bu yapılar, işletmenin dış çevre koşullarına ve belirsizliklere hızlı uyum sağlamasını kolaylaştırır.
Alıştırma 4myders hazırladı
Dış çevre koşullarının değişkenliği ile mekanik ve organik organizasyon yapıları arasındaki ilişkiyi araştırınız. Değişken ve durağan çevreler için hangi yapıların neden uygun olduğunu değerlendiriniz.
Yanıt / ipucu
Değişken ve belirsiz çevrelerde hızlı karar alabilmek için esnek ve organik yapılar uygundur. Durağan ve kapalı çevrelerde ise kuralların ve hiyerarşinin net olduğu mekanik yapılar daha yüksek verimlilik sağlar.
Alıştırma 5myders hazırladı
Çok sayıda farklı ürün üreten küresel bir şirketin, fonksiyonel yapı yerine ürün esasına göre bölümlere ayırma yöntemini seçmesinin avantaj ve dezavantajlarını analiz ediniz.
Yanıt / ipucu
Ürün yapısı, ürün bazlı uzmanlaşmayı ve hızlı karar almayı sağlayarak koordinasyonu kolaylaştırır (avantaj). Ancak her ürün grubu için benzer departmanların tekrar kurulması maliyetleri artırabilir (dezavantaj).
Alıştırma 5myders hazırladı
Çok sayıda ve birbirinden tamamen farklı ürün grupları üreten küresel bir işletme için 'Fonksiyonel' ve 'Ürün Esaslı' bölümlere ayırma yöntemlerini karşılaştırarak en uygun yapıyı gerekçeleriyle öneriniz.
Yanıt / ipucu
Çok ürünlü işletmelerde ürün bazlı uzmanlaşmayı ve hızlı karar almayı sağlayan 'Ürün Esaslı' bölümlere ayırma yöntemi daha uygundur. Fonksiyonel yapı, ürün çeşitliliği arttıkça koordinasyon sorunlarına ve dar bakış açısına yol açarak yetersiz kalır.
