Ünite 8: İş Kazaları ve Kaza Sonrası Süreçler — Alıştırmalar
Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'ndaki iş kazası tanımlarını karşılaştırarak, aralarındaki temel yaklaşım farklarını analiz ediniz.
Yanıt / ipucu
6331 Sayılı Kanun iş kazasını daha genel, işin yürütümü ve işyeri sınırları çerçevesinde tıbbi/fiziki sonuç odaklı tanımlarken; 5510 Sayılı Kanun emzikli kadının süt izni veya işverence sağlanan taşıtla gidiş-geliş gibi sigortalılık statüsünü koruyan spesifik durumları ve sosyal güvence koşullarını ön plana çıkarır.
Alıştırma 2myders hazırladı
İşyerinizde veya çevrenizde şahit olduğunuz ya da kurgusal bir 'ramak kala olay' senaryosu yazınız ve bu olayın bir iş kazasına dönüşmesini engelleyen faktörleri tartışınız.
Yanıt / ipucu
Örneğin, ıslak bir zeminde kayıp düşmek üzereyken dengesini sağlayan bir çalışanın durumu ramak kala olaydır. Bu olayın kazaya dönüşmesini engelleyen faktörler arasında çalışanın refleksleri, uygun ayakkabı kullanımı veya o esnada elinde tehlikeli bir malzeme taşımıyor olması yer alabilir.
Alıştırma 3myders hazırladı
İş kazalarının %98'inin önlenebilir olduğu gerçeğinden yola çıkarak, insan faktörüne bağlı güvencesiz davranışlar ile çevresel etkenlere bağlı güvencesiz koşullar arasındaki ilişkiyi örneklerle açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Yetersiz aydınlatma (güvencesiz koşul) olan bir alanda çalışanın dikkatsiz adımlar atması (güvencesiz davranış) kazaya zemin hazırlar. Çoğu zaman güvencesiz koşullar, çalışanların hata yapma ve güvencesiz davranış sergileme olasılığını doğrudan artırır.
Alıştırma 4myders hazırladı
İnşaat sektöründe meydana gelen bir iş kazasının çalışan, işveren ve devlet (SGK) üzerindeki ekonomik ve sosyal etkilerini gösteren bir etki analizi tablosu hazırlayınız.
Yanıt / ipucu
Çalışan tarafında gelir kaybı ve sakatlık; işveren tarafında tazminat davaları, üretim durması ve imaj kaybı; devlet tarafında ise SGK'nın üstlendiği tedavi masrafları ile sürekli iş göremezlik ödenekleri gibi çok boyutlu kayıplar tabloda yer almalıdır.
Alıştırma 5myders hazırladı
Bir işyerinde meydana gelen ve yaralanmayla sonuçlanan bir iş kazası sonrasında, iş güvenliği uzmanı ve işverenin yasal olarak atması gereken adımları kronolojik olarak sıralayınız.
Yanıt / ipucu
İlk olarak yaralıya ilk yardım yapılır ve sağlık kuruluşuna sevk edilir; ardından olay yeri koruma altına alınarak kanıtlar toplanır ve ifadeler alınır. Son olarak, en geç 3 iş günü içinde E-SGK portalı üzerinden resmi iş kazası bildirimi gerçekleştirilir.
