Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
İnorganik ve organik tozların özelliklerini karşılaştırarak, pamuk tozu ile silis tozunun akciğerlerde yol açtığı fizyolojik reaksiyonlar arasındaki temel farkları açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Silis tozu gibi inorganik tozlar akciğerlerde birikerek fibrotik reaksiyona (doku hasarı ve sertleşme) yol açar. Pamuk tozu gibi organik tozlar ise akciğerde depolanma veya fibrotik reaksiyon yapmaz; histamine benzer bir madde salgılatarak akut bronkospazma (hava yollarının daralmasına) neden olur.
Alıştırma 2myders hazırladı
Asbestozis ve silikozis gibi tedavisi olmayan mesleki akciğer hastalıklarından korunmada 'yerine koyma' (ikame) yöntemine işyerinden somut bir örnek vererek bu yöntemin önemini tartışınız.
Yanıt / ipucu
Yerine koyma yöntemi, tehlikeli bir maddenin yerine daha az zararlı veya zararsız bir maddenin kullanılmasıdır. Örneğin, akciğer kanseri ve mezotelyomaya yol açan asbest yerine, yalıtım işlerinde kaya yünü veya cam yünü kullanılması bu yönteme en iyi örnektir.
Alıştırma 3myders hazırladı
Tekstil sektöründe çalışan bir işçide görülen 'Pazartesi hastalığı' (bisinosiz) belirtilerini, riskli fabrika bölümlerini ve bu durumun önlenmesi için alınabilecek teknik önlemleri araştırınız.
Yanıt / ipucu
Bisinosiz, hafta sonu tatili sonrası Pazartesi günleri işe başlandığında göğüste sıkışma ve nefes darlığı ile başlar; en çok tarak, hallaç ve çırçır bölümlerinde görülür. Önlenmesi için tarak bölümlerinde vakumlu temizlik sistemleri kurulmalı, yukarıdan aşağıya hava akımı sağlanmalı ve ortam nemli tutulmalıdır.
Alıştırma 4myders hazırladı
İşyerlerinde yaygın kullanılan solventlerden benzen ve metanolün insan vücuduna giriş yollarını ve kronik maruziyet durumunda yol açtıkları spesifik sağlık sorunlarını karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
Solventler vücuda en çok solunum ve deri yoluyla girerler. Kronik maruziyette benzen aplastik anemi ve lösemiye (kan kanseri) yol açarken, metanol vücutta formaldehite dönüşerek optik sinir hasarına (körlüğe) neden olur.
Alıştırma 5myders hazırladı
Gürültülü bir çalışma ortamında yapılacak odyometrik test analizinde 'akustik çentik' kavramının neyi ifade ettiğini ve gürültüye bağlı işitme kaybının yasal sınır değerlerini inceleyiniz.
Yanıt / ipucu
Akustik çentik, gürültüye bağlı kalıcı işitme kaybının odyometrede ilk olarak 4000 Hz frekansta düşüş göstermesidir. Yasal olarak günlük gürültü maruziyet sınır değeri 87 dB(A) olup, bu değer hiçbir şekilde aşılmamalıdır.
