Ünite 1: Risk – Temel Kavram ve Esaslar — Alıştırmalar

Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.

1. Alıştırma 1myders hazırladı
   ISO 31000 standardındaki risk tanımını dikkate alarak, eğitim hayatınızda veya iş yerinizde karşılaşabileceğiniz bir belirsizlik durumunu ve bu belirsizliğin hedeflerinize olan olası etkisini analiz ediniz.
   Yanıt / ipucu

   Öğrenci, mezuniyet veya bir projeyi tamamlama hedefini belirlemeli ve bu hedefe giden yolda karşılaşabileceği kaynak yetersizliği veya zaman kısıtı gibi belirsizlikleri tanımlamalıdır. Bu belirsizliklerin hedeften sapmaya nasıl yol açabileceğini açıklayarak risk kavramını somutlaştırmalıdır.
2. Alıştırma 2myders hazırladı
   Bir kimyasal üretim tesisinde sızıntı olması riskini; olasılık, etki (şiddet) ve saptanabilirlik boyutları açısından değerlendirerek bu üç unsurun risk seviyesini nasıl değiştirebileceğini tartışınız.
   Yanıt / ipucu

   Sızıntının erken tespit edilmesini sağlayan sensörlerin varlığı saptanabilirliği artırarak risk seviyesini düşürür. Olasılığın periyodik bakımlarla azaltılması ve sızıntı miktarını sınırlayacak otomatik vanaların bulunması ise etkiyi minimize ederek riskin yönetilebilirliğini sağlar.
3. Alıştırma 3myders hazırladı
   Risk yönetiminin çalışma alanı olan 'belirsizlik' ile 'tam kesinlik' arasındaki gri bölgeyi açıklamak için, bir hastane yönetimi açısından 'göktaşı düşmesi' ile 'mevsimsel grip salgını' senaryolarını veri varlığı yönünden karşılaştırınız.
   Yanıt / ipucu

   Göktaşı düşmesi aşırı düşük olasılıklı ve veri yetersizliği nedeniyle risk yönetiminin pratik sınırları dışındayken; mevsimsel grip salgını geçmiş yıllara ait istatistiki veriler sayesinde olasılığı ve etkisi öngörülebilir olan gri bölgedeki bir risktir. Bu nedenle hastane yönetimi grip salgınına karşı önlem alabilirken, göktaşı düşmesini planlamalarına dahil edemez.
4. Alıştırma 4myders hazırladı
   Çevrenizdeki bir organize sanayi bölgesini hayal ederek; burada meydana gelebilecek finansal, stratejik, operasyonel ve acil durum risklerine birer örnek verip, acil durum risklerinin neden en öncelikli grup olduğunu açıklayınız.
   Yanıt / ipucu

   Öğrenci; döviz kuru artışını finansal, yanlış pazar stratejisini stratejik, makine arızasını operasyonel ve fabrika yangınını acil durum riski olarak sınıflandırmalıdır. Acil durum risklerinin insan hayatı, çevre ve geniş çaplı toplumsal yaşam üzerinde doğrudan yıkıcı ve geri dönülemez etkileri olduğu için en öncelikli grup olduğunu belirtmelidir.
5. Alıştırma 5myders hazırladı
   Bir üniversite kampüsünde yaşanabilecek 'olay', 'acil durum' ve 'afet' senaryoları kurgulayarak, bu üç seviyenin müdahale imkanları ve risk kabul edilebilirliği açısından farklarını ortaya koyunuz.
   Yanıt / ipucu

   Kantin mutfağında küçük bir yağ tutuşması yerel personelle çözülen bir 'olay' (kabul edilebilir); laboratuvarda kimyasal sızıntı sonucu bir öğrencinin yaralanması kurum içi ekiplerle çözülen bir 'acil durum' (üstesinden gelinebilir); kampüsü etkileyen büyük bir deprem ise dış yardım gerektiren bir 'afet' (kabul edilemez) olarak kurgulanmalıdır.