← Ünite 1

Ünite 1: MAKRO EKONOMİNe Öğrendik?

Ders kitabının ünite sonundaki kendi özeti — yazarın “bu bölümde şunları anlattık” dediği metin. Bizim hazırladığımız kapsamlı Özet’ten farklı olarak kitabın kendi cümleleridir.

Mikro iktisat bir tüketici ya da bir firma gibi bütünü oluşturan küçük birimlerin davranışlarını incelemektedir. Makro iktisat; ekonominin bütünü ile ilgilenerek bunun işleyişini açıklamaktadır. Toplum düzeyindeki ekonomik büyüklüklerin incelenmesi makro iktisadın alanı içindedir. Milli gelir, istihdam, yatırım, işsizlik, fiyatlar genel düzeyi ve üretim düzeyi gibi kavramlar üzerinde durmaktadır. Makro iktisat bunları neyin belirlediğini ve değişen koşullar karşısında nasıl değiştiğini araştırmaktadır. Milli gelir hesapları ekonomik faaliyetlerin genel bir özetini sunmanın yanında, ülkede ki üretim, gelirler ve harcamalar arasındaki karşılıklı ilişkileri de göstermektedir. Böylece milli gelir hesapları ülkedeki üretim, gelir ve istihdam düzeyinin nasıl belirlendiğini ortaya koymaktadır. Gayrı Safi Milli Hasıla (GSMH): Bir ülkede belirli bir dönemde (bir yıl içinde) üretilen nihai mal ve hizmetler toplamının piyasa fiyatlarına göre para ile ifadesidir.Safi Milli Hasıla gayrı safi milli hasıladan amortisman payı düşüldüğü zaman safi milli hasıla elde edilmektedir. Milli gelir üç şekilde hesaplanmaktadır. Üretim yöntemi ile milli gelir, bir ekonomide bir yılda üretilen nihai mal ve hizmetlerin piyasa değeri ile ifade edildiği bir hesaplama yöntemidir. Gelir yöntemi ile milli gelir, dört temel faktör geliri dikkate alınmakta, bir yıl içinde elde edilen ücret, maaş, faiz, kira, kâr ve rantlar toplandığında bir ülkenin milli geliri bulunmaktadır. Harcama yöntemi ile milli gelir, bir ekonomide bir yılda nihai mal ve hizmetler için yapılan harcamaların toplamı göz önüne alınmaktadır. Gayrı safi yurtiçi hasıla belirli bir dönemde (bir yıl) bir ülkenin ulusal sınırları dahilinde üretim faktörlerinin kullanılmasıyla oluşan nihai mal ve hizmetlerin toplam değerini yansıtmaktadır. Kişisel gelir, halkın belli bir dönemde fiilen elde ettiği gelirdir. Elde edilen gelirin bir kısmı emekli sandığı ve sosyal sigorta kurumlarına ödenen sigorta primleri, dağıtılmayan şirket kârları ve kurumlar vergisi olarak kesildiğinden milli gelirden düşülmekte, buna karşın devletin kişilere verdiği sübvansiyonlar ile transfer ödemeleri ise ilave edilerek, kişisel gelire ulaşılmaktadır. Harcanabilir gelir, kişinin serbestçe kullanabileceği geliri olup, kişisel gelirden doğrudan vergiler çıkarıldıktan sonra elde edilen gelire denir. Bir ülkenin milli geliri o ülke nüfusuna bölündüğünde kişi başına milli geliri elde edilmektedir. Milli geliri belirleyen faktörleri üretim, harcama ve gelir yönünden belirlemek mümkündür. Milli gelir harcama yönünden; tüketim ve yatırım harcamalarından oluşmaktadır. İktisadi anlamda tüketim harcamaları ise; bir ekonomide belli bir dönemde tüketicilerin ihtiyaçlarını doğrudan karşılayacakları mal ve hizmetlere yaptıkları harcamaların toplamını ifade etmektedir.