Ünite 12: DÖVİZ PİYASASI — Veri Tablosu

Döviz Kuru Sistemleri ve Uluslararası Para Sistemleri Karşılaştırması

Sistem Adı	Kur Belirlenme Yöntemi	Müdahale ve Kontrol Mekanizması	Temel Avantajı	Temel Dezavantajı / Çöküş Nedeni
Sabit Kur Sistemi	Hükümet veya merkez bankası tarafından doğrudan belirlenir.	Merkez bankası döviz alım-satımı ile kuru limitlerde tutar.	Geleceğe yönelik belirsizliği azaltır, istikrar sağlar.	Piyasa koşullarını yansıtmaz, yüksek rezerv gerektirir.
Esnek Kur Sistemi	Piyasadaki döviz arz ve talebine göre serbestçe oluşur.	Hükümet veya merkez bankası müdahalesi bulunmaz.	Ödemeler dengesini kendiliğinden sağlar, dış şoklardan korur.	Yüksek enflasyona yol açabilir, spekülasyonu artırır.
Altın Standardı	Ülke paraları belirli bir ağırlıkta altına bağlanır.	Altının ülkeler arasında serbestçe dolaşımı ile dengelenir.	Ödemeler dengesini otomatik olarak gerçekleştirir.	Birinci Dünya Savaşı harcamaları ve altın yetersizliğiyle çöktü.
Bretton Woods	Dolar altına, diğer paralar ise dolara sabitlenmiştir.	Merkez bankaları kuru %1 dalgalanma limitinde tutar.	Uluslararası parasal işbirliğini ve kurumsallaşmayı sağladı.	ABD altın rezervlerinin yetersiz kalmasıyla 1973'te çöktü.
Avrupa Para Sistemi	Üye paraları birbirine karşı dar marjlarla sınırlandırılmıştır.	Ortak para sepeti (ECU) ve sınırlandırılmış dalgalanma marjı.	Avrupa'da parasal birliğe ve Euro'ya geçişi hazırladı.	Maastricht Antlaşması ve Euro'ya geçişle tamamlanmıştır.