Genel Üretim Giderleri (GÜG)Üretim faaliyetiyle doğrudan ilişkili olan ancak direkt malzeme ve direkt işçilik giderleri dışında kalan tüm endirekt üretim maliyetleridir. Örneğin, fabrika binasının amortismanı, endirekt malzemeler ve fabrika yöneticilerinin maaşları bu grupta yer alır.
Fiili Maliyet YöntemiÜrün birim maliyetleri hesaplanırken direkt malzeme, direkt işçilik ve genel üretim giderlerinin tamamının dönem içinde fiilen gerçekleşen tutarları üzerinden muhasebeleştirilmesi yöntemidir. Dönemsel gider dalgalanmaları nedeniyle birim maliyetlerde istikrarsızlığa yol açabilir.
Normal Maliyet YöntemiDirekt malzeme ve direkt işçilik giderlerinin fiili tutarlar üzerinden, genel üretim giderlerinin ise önceden belirlenmiş tahmini yükleme oranları kullanılarak ürünlere yüklendiği maliyet hesaplama yöntemidir.
GÜG Yükleme OranıDönem başında bütçelenmiş toplam genel üretim giderlerinin, bütçelenmiş faaliyet seviyesine bölünmesiyle elde edilen ve dönem içinde ürünlere gider yüklemek için kullanılan katsayıdır.
Bütçelenmiş Faaliyet SeviyesiGelecek dönem için öngörülen ve genel üretim giderlerinin dağıtımında temel ölçüt olarak kullanılan makine saati, direkt işçilik saati veya üretim miktarı gibi tahmini çalışma hacmidir.
Emek Yoğun İşletmeÜretim süreçlerinde insan gücünün ve işçiliğin makine gücüne kıyasla çok daha ağırlıklı olduğu işletmelerdir. Bu tür işletmelerde GÜG yükleme oranı için genellikle direkt işçilik saatleri esas alınır.
Makine Yoğun İşletmeÜretimin büyük ölçüde otomatik makineler ve teknolojik donanımlarla gerçekleştirildiği işletmelerdir. Bu işletmelerde GÜG yükleme oranı belirlenirken faaliyet seviyesi ölçütü olarak makine saatleri tercih edilir.
Normal KapasiteBir işletmenin geçmiş yıllardaki fiili üretim düzeylerinin ortalaması alınarak belirlenen, normal koşullar altında ulaşılması beklenen ortalama üretim ve faaliyet kapasitesidir.
Yüklenen Genel Üretim GideriDönem içinde üretilen ürünlere, önceden belirlenmiş yükleme oranı ile fiili üretim zamanının çarpılması sonucu tahsis edilen tahmini genel üretim gideri tutarıdır.
Eksik Yüklenen GÜGDönem sonunda gerçekleşen fiili genel üretim giderlerinin, dönem içinde ürünlere yüklenen toplam genel üretim giderlerinden daha fazla olması durumunda ortaya çıkan negatif farktır.
Fazla Yüklenen GÜGDönem içinde ürünlere yüklenen toplam genel üretim giderlerinin, dönem sonunda gerçekleşen fiili genel üretim giderlerinden daha fazla olması durumunda ortaya çıkan pozitif farktır.
Genel Üretim Giderleri Yansıtma Hesabı (731)Dönem içinde ürünlere yüklenen tahmini genel üretim giderlerinin kaydedildiği, normal bakiyesi alacak olan ve dönem sonunda fiili giderlerle karşılaştırılarak kapatılan hesaptır.
Maliyet Çarpılması (Yanıltıcı Maliyet)Farklı üretim özelliklerine sahip departmanları olan bir işletmede tek bir yükleme oranı kullanılması sonucu, bazı ürünlerin maliyetinin aşırı yüksek, bazılarının ise aşırı düşük hesaplanması durumudur.
Departman Bazlı Yükleme Oranıİşletmedeki her bir üretim departmanının kendi bütçelenmiş giderleri ve faaliyet yapılarına (makine saati veya işçilik saati) göre ayrı ayrı hesaplanan özel GÜG yükleme oranlarıdır.
