Ünite 4: Ticari Faaliyetler İçin Organizasyon: Ticari İşletme — Önemli Kavramlar

Esnaf faaliyeti için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı hedef tutan faaliyetlerin devamlı ve bağımsız şekilde yürütüldüğü işletmedir. Örneğin, bir otel veya büyük bir lokanta ticari işletme niteliği taşır.

Gerçek veya tüzel kişilerin ticari işletmeyi kısmen dahi olsa kendi adına işletmesiyle kazandığı sıfattır. Örneğin, adına lokanta açıp işleten gerçek kişi tacir sayılır.

Türk Ticaret Kanunu m. 124/2 hükmü uyarınca ticaret şirketlerinden kollektif ve komandit şirkete işaret eden teknik bir terimdir. Gerçek kişi işletmeleri için bu tabirin kullanılması hukuken yanlıştır.

Hukuki değil ekonomik bir kavram olup somut özel bir yapıya işaret etmez; söyleyenin kastına göre gerçek kişi işletmesini ya da ticaret şirketini ifade edebilir.

Ticari işletme tanımındaki gelir sınırını aşmayan, ekonomik faaliyette bulunan küçük ölçekli işletmelerdir. Ticaret hukuku kural olarak esnaf işletmesi ile ilgilenmez.

İşletme faaliyetlerinin tüm hak ve borçlarının doğrudan işletmeye ait olmasını ifade eder. Başka bir şirketin şubesi olan birimler bu unsuru taşımaz.

Merkeze bağlı olarak çalışan, ayrı bir tüzel kişiliği bulunmayan ve merkezde yürütülen faaliyetin aynısını icra eden bağımlı birimdir. Şubede doğan hak ve borçlar merkeze aittir.

İşletmeye özgülenmiş malvarlığı unsurlarının ayrı ayrı tasarruf işlemlerine gerek kalmaksızın bir bütün hâlinde devredilmesidir. Yazılı yapılması ve sicile tescili zorunludur.

Birden çok borçlunun alacaklıya karşı borcun tamamından zincirleme sorumlu olmasıdır. Ticari işletme devrinde devreden, devralanla birlikte 2 yıl borçlardan müteselsilen sorumludur.

Menkul malların rehnedilmesi için rehin konusu eşyanın alacaklıya fiilen teslim edilmesini öngören genel rehin kuralıdır. Ticari işletmelerde makinelerin teslimi imkansız olduğundan uygulanamaz.

Kredi alacaklılarına teslim şartı aranmaksızın ticari işletme ve diğer ekonomik birimlerin taşınır mal ve hakları üzerinde rehin kurulmasını sağlayan özel kanuni rejimdir.

Tacirin ticari işletmeye tahsis ettiği malvarlığıdır. Tacirin şahsi malvarlığından ayrı özel bir rejim oluşturmaz; tacir tüm malvarlığıyla işletme borçlarından sorumludur.