← Ünite 11
Yönetim Bilişim Sistemleri

Ünite 11: Uz İletişim ve Ağ Sistemleri 3

Halka Topolojisi Standardı
Rabiee (1999) tarafından tanımlanan bu yapıda sinyal kapalı bir çemberde döner. Sinyal, göndericiye geri ulaştığında emilerek çevrim tamamlanır.
Doğrusal Topoloji Sınırları
Gökçen (2005) tarafından belirtildiği üzere, doğrusal ağların 185 metrelik bir uzunluğu ve 30 düğümlük bir kapasiteyi aşmaması performans açısından önerilmektedir.
X İşletmesi Uygulaması
Arnavutluk'un Tiran şehrinde bulunan X işletmesi, 11 kilometrekarelik bir alana yayılmış tersanelerinde verimliliği artırmak için yüksek hızlı kablosuz ağ çözümüne ihtiyaç duymaktadır.
Gemi Sektörü Durgunluğu
Dünya ticaretindeki durgunluk nedeniyle gemi siparişleri, bir önceki yıl 150 milyon CGT iken, takip eden yılda 8.6 milyon CGT seviyesine kadar gerilemiştir.

Anahtar Kavramlar

UnicastPaketin tek bir kaynak istasyondan sadece tek bir hedef istasyona gönderildiği iletim yöntemidir. Örneğin, bir bilgisayardan sadece yazıcıya veri gönderilmesi bu yöntemle gerçekleşir.
MulticastPaketin tek bir istasyondan, ağda çoğaltılarak birden fazla (ama hepsi olmayan) hedef istasyona gönderildiği yöntemdir. Belirli bir grup bilgisayara aynı anda veri gönderilmesi buna örnektir.
BroadcastPaketin tek bir istasyondan ağa dâhil olan bütün istasyonlara gönderildiği yöntemdir. Ağdaki tüm cihazların aynı veriyi alması gereken durumlarda kullanılır.
Jetonlu Halka (Token Ring)Halka ağ topolojisinin bir türüdür; düğümler arasında çakışmaları önlemek için bir 'jeton' dolaştırılır. Endüstriyel üretim zincirlerinde veri iletiminin düzenli olması için tercih edilir.
Anahtarlama (Switching)Verinin ağ içerisinde alıcıya iletilmesi sürecidir. Çevrim ve paket anahtarlama olarak ikiye ayrılır; anahtar cihazları bu mekanizmayı kullanarak trafiği yönetir.
Çevrim Anahtarlamaİletim süresince gönderici ve alıcı arasında fiziksel bir kanalın tahsis edildiği yöntemdir. Telefon şirketleri tarafından kesintisiz iletişim için tercih edilir.
Paket AnahtarlamaVerinin paketlere bölünerek iletildiği yöntemdir. Her paket bağımsız yollardan gidebilir, bu da esneklik sağlar ancak gecikmelere neden olabilir.
MPLSÇoklu protokol etiket anahtarlama yöntemidir. Paketlerin aynı yolu izlemesini zorunlu kılarak gecikmeleri engeller; özellikle VoIP uygulamalarında kullanılır.
Ağ Geçidi (Gateway)Farklı protokol kümelerine sahip ağların birbirine bağlanmasını sağlayan cihaz veya yazılımdır. Yönlendiriciler de birer ağ geçidi görevi görebilir.
Ateş Duvarı (Firewall)Ağ ile dış dünya arasındaki veri trafiğini denetleyen bir güvenlik sistemidir. Ağ geçidi üzerinde çalışarak gizli bilgilerin sızmasını engeller.
ModemÖrneksel hatlar üzerinden gelen sayısal veriyi dönüştüren cihazdır. İnternet bağlantısı için telefon hattı üzerinden veri iletiminde kullanılır.
Erişim SunucuUzak noktalardan yerel ağa bağlanmak isteyen kullanıcıların yetkilendirilmesini sağlayan cihazdır. Kullanıcı adı ve şifre doğrulaması yaparak erişim izni verir.
VPNGenel ağlar üzerinde şifreli tüneller oluşturarak özel bir ağ gibi kullanılmasını sağlayan teknolojidir. Fiziksel hat kiralamaya gerek kalmadan güvenli uzaktan erişim sağlar.

Diğer Önemli Bilgiler

Stalling (1997) Sınıflandırması

Ağ topolojileri literatürde halka, doğrusal, ağaç ve yıldız olmak üzere dört temel kategoriye ayrılmıştır. Bu sınıflandırma yerel ağların fiziksel yerleşimini tanımlar.

VoIP Teknolojisi

İnternet protokolü üzerinden ses iletimi anlamına gelir. MPLS gibi paket anahtarlama yöntemleri, gecikmeyi önlediği için bu teknolojiyle entegre çalışır.

Tersane Kapasitesi

X işletmesinin en büyük tamir havuzu yedi futbol sahasından daha büyüktür ve aynı anda dört geminin bakımını yapabilecek kapasiteye sahiptir.

Çölkesen (2006) Görüşü

Jetonlu halka (token ring) topolojisinin ofislerden ziyade endüstriyel üretim zincirlerinde tercih edilmesinin temel sebebi, çakışmaların engellenmesidir.

Vekil Sunucu (Proxy) Kullanımı

Ağ geçitleri, internete açılan ağlarda vekil sunucu olarak çalışarak önbellek tutar. Bu sayede sık erişilen verilere doğrudan önbellekten ulaşılarak hız artışı sağlanır.

Sınavda Dikkat Et

  • Topoloji farklarına dikkat edin: Halka topolojisi 'çevrim' yapar, doğrusal topoloji 'yok edici noktaya' iletir, yıldız topolojisi 'merkezi cihaz' kullanır.
  • Donanım işlevlerini karıştırmayın: Göbek (HUB) tüm ağa yayın yapar, anahtar (switch) ise sadece hedefe iletir.
  • Anahtarlama tekniklerini ayırt edin: Çevrim anahtarlama 'kanal tahsisi' yapar, paket anahtarlama 'veriyi parçalara böler'.
  • VPN'in amacını unutmayın: VPN, genel ağ üzerinden güvenli ve özel bir sanal tünel oluşturarak maliyeti düşürür.
  • Yönlendirici ve Ağ Geçidi ilişkisini bilin: Her yönlendirici bir ağ geçididir ancak her ağ geçidi sadece yönlendirici değildir; protokol dönüşümü gerekebilir.
  • Sayısal veriler sınavda çıkabilir: Doğrusal topolojinin 185 metre ve 30 düğüm sınırı gibi teknik detayları ezberleyin.