Ünite 5: Donanım 1

Apple II (1977)

Apple Computer tarafından sunulan, kişisel bilgisayar pazarının öncü ve en popüler modellerinden biridir. PC dünyasının gelişiminde önemli bir mihenk taşıdır.

IBM PC (1981)

IBM'in pazara girişiyle kişisel bilgisayar standartlarını belirleyen ve rakiplerinin çoğunu piyasadan silen tarihi modeldir.

Newton MessagePad (1993)

Apple Computer tarafından sunulan, sayısal özel sekreter (PDA) kategorisindeki ilk ürünlerden biridir.

Byte Ölçü Birimi

8 bit'ten oluşan temel bellek hacim birimidir. Örneğin, 1 KB 1024 byte'a, 1 MB ise 1024 KB'a eşittir.

Anahtar Kavramlar

Süper BilgisayarSaniyede milyarlarca komutu işleyebilen, çok pahalı ve yüksek matematiksel hesaplama gücüne sahip sistemlerdir. Örn: Nükleer enerji araştırmalarında kullanılır.

AnabilgisayarGücünü eş zamanlı binlerce kullanıcıya hizmet vermek için kullanan, büyük organizasyonlarda verilerin tutulduğu sistemlerdir. Örn: İşletmelerin veri merkezleri.

İş İstasyonuYüksek grafik kapasitesi ve işlem gücü gerektiren mühendislik, tasarım ve yazılım geliştirme işleri için kullanılan tek kullanıcılı bilgisayarlardır.

Kişisel Bilgisayar (PC)Bireysel kullanıcılar için tasarlanmış, mikroişlemci teknolojisine dayalı küçük ve nispeten ucuz sistemlerdir. Örn: Ofis muhasebe kayıtları.

Merkezi İşlem Birimi (MİB)Bilgisayarın beyni olarak adlandırılan, tüm hesaplamaların ve komutların işlendiği silikon çiptir. Örn: Bir programın kodunu çözüp yürütmek.

Makine ÇevrimiMİB'in bir komutu işlemek için gerçekleştirdiği çekme, deşifre etme, yürütme ve saklama aşamalarından oluşan süreçtir.

Saat Vurum SıklığıMİB'in hızını belirleyen ve saniyedeki çevrim sayısını ifade eden birimdir. Örn: 3.0 GHz hızında bir işlemci.

Çok Görevlilik (Multi-tasking)MİB'in farklı iş süreçlerini çok hızlı değiştirerek kullanıcının aynı anda birden fazla iş yapıyormuş gibi algılamasını sağlayan yetenektir.

Rasgele Erişilebilir Bellek (REB)Bilgisayar açıkken çalışan programların verilerini tutan, kapatıldığında verilerin silindiği birincil bellektir.

Yalnızca Okunabilir Bellek (YOB)Sistemle ilgili temel bilgilerin bulunduğu, bilgisayar kapalıyken de veriyi muhafaza eden ve üzerine veri yazılamayan bellektir.

Sanal BellekREB'in yetersiz kaldığı durumlarda sabit diskin bir kısmının bellek alanı olarak kullanılması yöntemidir.

Kelime UzunluğuBir makine çevriminde MİB'in işleyebildiği veri miktarını (bit cinsinden) ifade eden ölçüdür.

Veri Yolu (Bus)MİB ile diğer bileşenler arasında veri alışverişinin yapıldığı yollardır. Örn: MİB ile iç bellek arasındaki veri yolu.

Kaynaktan Girdi CihazıVeriyi doğrudan kaynağından okuyarak elle giriş hatasını engelleyen cihazlardır. Örn: Alışveriş merkezlerindeki çubukkod okuyucular.

Optik Karakter Tanıma (OCR)Doküman üzerindeki sembollerin resmini alıp bunları bilgisayar karakterlerine dönüştüren teknolojidir.

Diğer Önemli Bilgiler

Drovak Klavye

Standart Q-klavyeye alternatif olarak, sık kullanılan tuşların ortaya yerleştirilmesiyle daha hızlı yazmayı hedefleyen ancak yaygınlaşamayan bir klavye düzenidir.

Kule (Tower) Model

Güç desteği, ana kart ve yığın bellek cihazlarının üst üste yerleştirildiği, genişleme alanı sunan kasa tasarımıdır.

Defter Bilgisayarlar (Notebook)

3 kg'dan hafif, evrak çantasına sığabilen, düz panel ekran teknolojisi kullanan ve pil desteğiyle çalışan taşınabilir bilgisayarlardır.

Sayısal Özel Sekreter (PDA)

Telefon, fax, kişisel organizasyon ve ağ özelliklerini birleştiren, kalemle veri girişi yapılabilen elde tutulabilir bilgisayarlardır.

Transistor Teknolojisi

Mikroişlemcilerin temel yapı taşıdır. Yarı iletken olarak voltajı ilettiğinde 1, iletmediğinde 0 değerini temsil eder.

IBM AS/400

2000'li yıllar öncesinde yaygın olarak kullanılan, orta ölçekli minibilgisayar sistemlerine en bilinen örnektir.

İşletim Sistemleri (UNIX/Windows NT)

İş istasyonlarında en sık rastlanan, yüksek performans ve ağ desteği sunan işletim sistemleridir.

Sınavda Dikkat Et

MİB'in çalışma çevrimini (çek, deşifre et, yürüt, sakla) sırasıyla ezberleyin, sınavda bu süreçle ilgili soru çıkma ihtimali yüksektir.
REB (geçici/RAM) ve YOB (kalıcı/ROM) arasındaki farkı karıştırmayın; REB'in güç kesildiğinde silindiğini unutmayın.
Süper bilgisayar ve anabilgisayar arasındaki farkı 'hız' vs 'eş zamanlı kullanıcı sayısı' odağı üzerinden ayırt edin.
Bellek birimlerini (KB, MB, GB, TB) 1024'ün katları olduğunu unutmayın, hesaplama sorularında bu oran hayat kurtarır.
Girdi cihazlarını 'standart' ve 'kaynaktan girdi' olarak ayırın; çubukkod okuyucu gibi cihazlar 'kaynaktan' sınıfına girer.
Sanal belleğin bir donanım değil, sabit diskin bellek gibi kullanılması yöntemi olduğunu aklınızda tutun.