← Ünite 4
Yönetim Bilişim Sistemleri

Ünite 4: Organizasyonların Enfromasyon Sistemleriyle

Mortgage Süreç İyileştirmesi
ABD konut kredisi bankacılığında süreçlerin yeniden yapılandırılmasıyla maliyetler 3000 dolardan 1000 dolara düşmüştür. İşlem süresi 6-8 haftadan 1 haftaya indirilmiştir.
Rockart ve Treacy (1982)
Kritik başarı unsurları yöntemini geliştiren araştırmacılardır. Organizasyonel başarının az sayıdaki kritik hedefe bağlı olduğunu savunmuşlardır.
Laudon ve Laudon (2006)
Sistem geliştirme sürecini altı aşamalı 'hayat çevrimi' modeliyle tanımlayan ve örgütsel değişim üzerine çalışmaları olan yazarlardır.
Güney Kore Yüksek Mahkemesi Örneği
Kim ve arkadaşları (2007) tarafından incelenen bu örnekte, ES kurulumu başlama, benimseme, uyarlama, kabul etme, rutinleştirme ve dahil etme adımlarıyla gerçekleştirilmiştir.

Anahtar Kavramlar

İşletme AnaliziOrganizasyonun tüm birimlerini, faaliyetlerini ve veri ihtiyaçlarını detaylıca inceleyen bir yöntemdir. Örneğin, bir şirketin tüm departmanlarındaki veri akışını haritalandırarak ihtiyacı olan enformasyonu belirlemek için kullanılır.
Stratejik Analiz (Kritik Başarı Unsurları)Organizasyonun başarısını sınırlı sayıdaki kritik hedefe bağlayan yaklaşımdır. Üst düzey yöneticilerin görüşleriyle belirlenen bu hedefler, sistemin odak noktasını oluşturur.
Hayat ÇevrimiSistem geliştirme sürecinin altı aşamadan oluşan (analiz, tasarım, programlama, sınama, dönüşüm, bakım) sistematik yapısıdır. Bir aşama bitmeden diğerine geçilmemesi esastır.
İş Süreçlerinin Yeniden Yapılanması (BPR)İş akışlarının ES kurulumu öncesinde kökten değiştirilerek verimliliğin artırılmasıdır. Mortgage örneğinde olduğu gibi, masadan masaya aktarımın kaldırılıp takım yaklaşımına geçilmesi buna örnektir.
Toplam Kalite Yönetimi (TKY)Organizasyonun tamamında hataları en aza indirmeyi hedefleyen yönetim biçimidir. Sürekli gelişim için süreçlerin örnekleme yoluyla kontrol edilmesini içerir.
Altı SigmaToplam kalite yönetiminden daha yüksek standartları hedefleyen, süreçlerde mükemmeli arayan bir yöntemdir. Hata payını sıfıra yaklaştırmayı amaçlar.
Sistem AnaliziProblemin tanımlanması, hedeflerin belirlenmesi ve fizibilite çalışmalarının yapılmasıdır. Karar vericiye en iyi hareket biçimini sunmak için yapılan bir soruşturmadır.
Sistem TasarımıAnaliz aşamasında belirlenen gereksinimlerin teknik bir modele dönüştürülmesidir. Sistemin nasıl çalışacağını gösteren bir yapı projesi gibidir.
Birim SınamasıSistemdeki her bir programın ayrı ayrı test edilmesidir. Amaç, her bir parçanın hatasız çalışmasını sağlamaktır.
Kabul Edilirlik SınamasıSistemin kullanıcılar tarafından kendi sorumluluk alanlarında test edilmesidir. Yöneticinin onayından sonra sistem tamamlanmış sayılır.
Paralel Dönüşüm StratejisiEski ve yeni sistemin bir süre birlikte kullanılmasıdır. En güvenli ama en pahalı stratejidir, bankacılık gibi hata payı olmayan sektörlerde tercih edilir.
Doğrudan Geçiş StratejisiBelirlenen bir tarihte eski sistemin kapatılıp yeni sisteme geçilmesidir. En riskli ve en az maliyetli yöntemdir.
Prototip OluşturmaHızlı ve ucuz bir sistem örneği oluşturup kullanıcı geri bildirimiyle geliştirme yapılmasıdır. Çevrimsel bir süreçtir.
Son Kullanıcı GeliştirmesiKullanıcıların 4. nesil diller (SQL, Excel vb.) kullanarak kendi sistemlerini oluşturmalarıdır. Merkezi bir yapı yerine birimsel çözümler üretilir.
Dış Hizmet (Outsource)Sistem geliştirme sürecinin uzman bir dış firma tarafından yürütülmesidir. Kontrat yükümlülükleri ve 'burada yapılmadı' sendromu gibi riskleri barındırır.

Diğer Önemli Bilgiler

Y2K (1999-2000) Geçişi

1999 yılından 2000 yılına geçişte, dünya genelindeki pek çok enformasyon sisteminin tarih formatı değişikliği nedeniyle güncellenmesi zorunlu hale gelmiştir.

Lientz ve Swanson (1980) Bakım İstatistikleri

Sistem bakım zamanının %20'sinin hata ayıklamaya, %20'sinin değişikliklere ve %60'ının ise kullanıcı/sistem geliştirme etkinliklerine ayrıldığını belirlemişlerdir.

4. Nesil Diller (4ND)

SQL, Crystal Reports ve MS Excel gibi araçlar, son kullanıcıların profesyonel destek almadan kendi sistemlerini geliştirmelerine olanak tanıyan teknolojilerdir.

Burada Yapılmadı (Not Invented Here) Sendromu

Kurum içi uzmanların, kendi oluşturmadıkları dış kaynaklı sistemlere karşı önyargılı yaklaşarak onları kusurlu bulma eğilimidir.

Esen (1998)

Sistem tasarımının, sistem analizi aşamasında başlayabileceğini savunan araştırmacıdır.

Amrit ve Hillegersberg (2008)

Yazılım geliştirme sürecinde sosyo-teknik kalıbın temel alınması gerektiğini, teknik becerilerin sosyal ağlarla desteklenmesi gerektiğini savunmuşlardır.

Prahâlâd ve Krishnan (2002)

Uygulama yazılım paketlerinin, değişime açık iş süreçlerini kısıtlayabileceğini belirten araştırmacılardır.

Sınavda Dikkat Et

  • Sistem geliştirme adımlarının sırasını (Analiz -> Tasarım -> Programlama -> Sınama -> Dönüşüm -> Bakım) mutlaka ezberleyin, sınavda sıralama sorusu gelebilir.
  • Paralel, Doğrudan, Pilot ve Aşamalı geçiş stratejilerinin 'risk' ve 'maliyet' karşılaştırmalarını iyi anlayın; paralel en güvenli, doğrudan en risklidir.
  • İşletme analizi ile Stratejik (Kritik Başarı Unsurları) analiz yöntemlerini karıştırmayın; biri geniş kapsamlı, diğeri odaklıdır.
  • Bakım süreçleri için verilen %20-%20-%60 oranlarını not alın; en büyük payın kullanıcı ve sistem geliştirme faaliyetlerine ait olduğunu unutmayın.
  • 4. nesil dillerin (4ND) son kullanıcı geliştirmesi için kullanıldığını ve merkezi bir yapı içermediğini hatırlayın.
  • Sınama türlerinin (Birim, Sistem, Kabul Edilirlik) tanımlarını ayırt edin; kimin neyi test ettiğine dikkat edin.