Ünite 1: Yöneylem Araştırmasına Giriş — Alıştırmalar
Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Yöneylem araştırmasının tarihsel gelişimini göz önünde bulundurarak, askeri amaçlarla ortaya çıkan bu disiplinin sivil sektöre ve endüstriye geçiş sürecini ve bu geçişte rol oynayan temel bilim insanlarını araştırıp açıklayınız.
Yanıt / ipucu
İkinci Dünya Savaşı'nda askeri operasyonları optimize etmek için kurulan disiplinlerarası ekipler, savaş sonrasında sivil endüstriye yönelmiştir. G.B. Dantzig'in doğrusal programlama ve Simpleks yöntemini geliştirmesi, Robert Dorfman'ın ise bu yöntemleri iktisadi analizlere uyarlaması sivil hayata geçişi hızlandırmıştır.
Alıştırma 2myders hazırladı
Yöneylem araştırmasının üç temel özelliği olan bütünleşik yaklaşım, disiplinlerarası yaklaşım ve bilimsel yönetimi bir üretim işletmesi örneği üzerinden karşılaştırarak açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Bütünleşik yaklaşım işletmeyi tüm departmanlarıyla bir bütün olarak ele alır; disiplinlerarası yaklaşım mühendis, ekonomist ve matematikçileri bir araya getirerek ortak çözüm üretir; bilimsel yönetim ise sezgiler yerine matematiksel verilere dayalı kararlar alınmasını sağlar.
Alıştırma 3myders hazırladı
Bir matematiksel modelin dört temel bileşenini (karar değişkenleri, parametreler, amaç fonksiyonu ve kısıtlar) tanımlayarak, bir mobilya atölyesinin masa ve sandalye üretim problemi için bu bileşenlerin neler olabileceğini örnekleyiniz.
Yanıt / ipucu
Karar değişkenleri üretilecek masa ve sandalye miktarıdır; parametreler birim satış fiyatları ve malzeme miktarlarıdır; amaç fonksiyonu toplam kârı maksimize etmektir; kısıtlar ise eldeki sınırlı ahşap miktarı ve işçilik saatleridir.
Alıştırma 4myders hazırladı
Deterministik ve olasılıklı (stokastik) modeller arasındaki temel farkları açıklayarak, her iki model türüne ünite içeriğinde geçen yöntemlerden ikişer örnek veriniz.
Yanıt / ipucu
Deterministik modellerde tüm girdiler kesin olarak bilinirken (örneğin Doğrusal Programlama ve Tamsayılı Programlama), olasılıklı modellerde belirsizlik ve rassallık hakimdir (örneğin Kuyruk Teorisi ve Simülasyon).
Alıştırma 5myders hazırladı
Yöneylem araştırmasında bilimsel yöntemin beş temel aşamasını sırasıyla yazınız ve bu aşamalardan ilki olan 'problemin tanımlanması' aşamasının neden en kritik aşama olduğunu gerekçeleriyle tartışınız.
Yanıt / ipucu
Aşamalar: Problemin tanımlanması, modelin kurulması, çözüm elde edilmesi, test edilmesi ve uygulanmasıdır. İlk aşama en kritiktir çünkü yanlış tanımlanmış bir problem üzerine kurulan model, ne kadar doğru çözülürse çözülsün yanlış hedefe yönlendirecektir.
