Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Neo-klasik ve Keynezyen iktisatçıların piyasa başarısızlığına ve devletin ekonomiye müdahale gerekçelerine yaklaşımlarını karşılaştıran bir tablo hazırlayınız.
Yanıt / ipucu
Neo-klasik yaklaşım müdahaleyi aksak rekabet, kamusal mallar ve ölçek ekonomileri gibi mikro düzeydeki aksaklıklarla sınırlandırırken; Keynezyen yaklaşım eksik istihdam, işsizlik, kalkınma ve gelir adaletsizliği gibi makroekonomik sorunları da kapsayan daha geniş bir müdahale alanını savunur.
Alıştırma 2myders hazırladı
Richard Musgrave'in tüketimde rekabet ve dışlama kriterlerini esas alarak; özel mallar, tam kamusal mallar ve yarı kamusal mallar arasındaki farkları örneklerle açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Özel mallarda hem rekabet hem dışlama vardır (örneğin bir ekmek); tam kamusal mallarda ikisi de yoktur (örneğin sokak aydınlatması); yarı kamusal mallarda ise sadece biri geçerlidir veya kısmi sapmalar görülür (örneğin itfaiye veya kamu havuzu).
Alıştırma 3myders hazırladı
Tam kamusal malların sunumunda ortaya çıkan 'bedavacılık sorunu' (free-rider problem) kavramını tanımlayınız ve bu sorunun neden bilgi yetersizliğine yol açtığını araştırınız.
Yanıt / ipucu
Bedavacılık sorunu, bireylerin ödeme yapmadan hizmetten yararlanabilmesidir. Bu durum, bireylerin hizmete yönelik gerçek tercihlerini ve ödeme arzularını gizlemelerine neden olduğundan, devletin ne kadar hizmet sunması gerektiği konusunda bilgi yetersizliği yaratır.
Alıştırma 4myders hazırladı
Yarı kamusal mallarda görülen 'sıkışıklık' (congestion) olgusunu ve bu malların yarattığı pozitif dışsallıkların neden devlet müdahalesini zorunlu kıldığını tartışınız.
Yanıt / ipucu
Sıkışıklık, kullanıcı sayısı arttıkça bireysel faydanın azalmasıdır. Bu malların yarattığı yüksek pozitif dışsallıklar serbest piyasada fiyatlandırılamadığı için, devlet müdahale etmezse özel sektör tarafından toplumsal açıdan yetersiz düzeyde üretilirler.
Alıştırma 5myders hazırladı
Erdemli (değerli) malların tüketiminin devlet tarafından zorunlu kılınmasının (örneğin ilköğretim veya aşılama) gerekçelerini paternalizm tartışmaları çerçevesinde değerlendiriniz.
Yanıt / ipucu
Devlet, bireylerin bilgi eksikliği nedeniyle rasyonel karar veremediğini savunarak tüketimi zorunlu kılar. Karşı çıkanlar ise bu durumu paternalizm (babaerkil müdahale) olarak görür ve devletin görevinin sadece bilgi eksikliğini gidermekle sınırlı olması gerektiğini savunur.