Ana Sayfa » İstanbul Üniversitesi AUZEF » Kamu Yönetimi Lisans Programı » Maliye Politikası

Ünite 7: Enflasyon ve Maliye Politikası — Kavram Eşleştirme

Tur 1 / 20 / 5 eşleşti

Önce bir kavram seç, sonra karşılığı olan tanıma dokun.

Kavramlar

Tanımlar

Yukarıdan bir kavram seç.

Olivera-Tanzi Etkisi — Enflasyonist dönemlerde, verginin tahakkuku ile tahsili arasında geçen sürede yaşanan gecikmeler nedeniyle vergi gelirlerinin reel değerini kaybetmesi olgusudur. Örneğin, gelir vergisinin bir önceki yılın kazancı üzerinden ertesi yıl tahsil edilmesi sürecinde yüksek enflasyon verginin satın alma gücünü eritir.

Ramsey Kuralı — Vergilemede etkinlik kaybını en aza indirmek amacıyla, malların vergi oranlarının talep esneklikleriyle ters orantılı olarak belirlenmesi gerektiğini savunan kuraldır. Bu kurala göre, vergi hasılatını maksimize etmek için talep esnekliği düşük (zorunlu) mallara yüksek, talep esnekliği yüksek (lüks) mallara ise düşük vergi uygulanmalıdır.

Crowding-Out (Dışlama) Etkisi — Devletin iç borçlanma talebi nedeniyle piyasadaki faiz oranlarını yükseltmesi ve bu yüksek faizler yüzünden özel sektörün yatırım yapamaz hale gelerek piyasadan dışlanması durumudur. Bu süreçte özel yatırımlar azalırken kamu harcamaları ön plana çıkar.

Otomatik Stabilizatör — Ekonomideki dalgalanmaları, hükümetin yeni bir yasal düzenleme yapmasına gerek kalmaksızın kendiliğinden hafifleten mali mekanizmalardır. Gelir vergisinin artan oranlı tarifesi, enflasyon döneminde artan gelirleri daha yüksek oranla vergilendirerek talebi kendiliğinden sınırlar.

Reel Harcamalar — Devletin piyasadan doğrudan mal ve hizmet veya üretim faktörü satın alarak gerçekleştirdiği, cari ve yatırım harcamalarından oluşan harcama grubudur. Bu harcamalar toplam talep üzerinde doğrudan ve anında etki yaratır.

Transfer Harcamaları — Devletin karşılığında herhangi bir mal, hizmet veya üretim faktörü satın almaksızın, sosyal adalet veya ekonomik destek amacıyla bireylere ya da kurumlara yaptığı tek taraflı ödemelerdir. Emekli maaşları ve öğrenci bursları bu gruba örnektir.

Kalkınma Carileri — Cari harcamalar içerisinde yer alan, ancak beşerî sermayeyi ve ülkenin uzun vadeli üretim kapasitesini doğrudan destekleyen eğitim ve sağlık gibi alanlara yapılan harcamalardır.

Mali Transferler — Devletin üretimi desteklemek, maliyetleri düşürmek veya belirli sektörleri canlandırmak amacıyla firmalara verdiği sübvansiyonlar ve yardımlardır.

İktisadi Transferler — Devletin geçmişte yaptığı borçlanmalar nedeniyle ortaya çıkan iç ve dış borç faiz ödemelerini kapsayan, borç sözleşmelerinden doğan zorunlu yükümlülüklerdir.

Gider Vergileri — Mal ve hizmetlerin tüketimi veya satışı üzerinden alınan, mükellef tarafından fiyatın içinde dolaylı olarak ödenen objektif nitelikli vergilerdir. Katma Değer Vergisi (KDV) bu vergi türünün en yaygın örneğidir.

Kredibilite — Bir ülkenin uluslararası finans piyasalarındaki güvenilirliği ve borç geri ödeme kapasitesine olan inançtır. Kredibilitesi yüksek ülkeler daha düşük faizle ve daha kolay dış borç bulabilirler.