Ünite 1: Davranışsal Maliye Giriş — Önemli Kavramlar

Bireylerin mali kararlar alırken sergiledikleri rasyonel olmayan, sistematik hataları ve psikolojik faktörleri inceleyerek, kamu politikalarının ve vergilendirme süreçlerinin bu davranışsal gerçekliklere göre tasarlanmasını savunan disiplindir.

Bireylerin karar verme sürecinde sınırsız bilgi işleme, zaman ve hesaplama kapasitesine sahip olmaması nedeniyle, en mükemmel kararı aramak yerine kendileri için yeterince iyi olan kararı tercih etmeleridir.

Beynin hızlı, çabasız, kontrolsüz, bilinçsiz ve refleksif olarak çalışan, günlük rutin kararları ve ani tepkileri yöneten bilişsel sistemidir.

Beynin yavaş, çaba gerektiren, kurallara dayalı, bilinçli ve analitik çalışan, karmaşık hesaplamalar ve mantıksal çıkarımlar yaparken devreye giren sistemidir.

Bireyler için aynı miktardaki bir kaybın yarattığı psikolojik acının, aynı miktardaki bir kazancın yarattığı mutluluktan çok daha fazla olması durumudur; bu durum kişileri kayıpları önlemek için aşırı risk almaya iter.

Bireylerin sahip oldukları nesnelere veya haklara, onlara sahip olmadıkları duruma kıyasla çok daha yüksek bir maddi ve manevi değer atfetmesi eğilimidir.

Bireylerin seçim özgürlüklerini kısıtlamadan, yasaklama getirmeden veya ekonomik teşvikleri değiştirmeden, davranışlarını öngörülebilir ve faydalı bir yöne sevk eden küçük seçim mimarisi müdahaleleridir.

Bir karar anında bireyin hiçbir aktif seçimde bulunmaması, yani hareketsiz kalması durumunda sistem tarafından kendiliğinden geçerli kabul edilen başlangıç seçeneğidir.

Karar vericilere sunulan seçeneklerin organize edilme, sıralanma ve sunulma biçimidir; bu mimari bireylerin nihai kararlarını doğrudan etkiler.

Bireylerin kendi bağımsız bilgi ve analizlerine dayanarak karar vermek yerine, içinde bulundukları referans grubunun veya çoğunluğun davranışlarını taklit etme eğilimidir.

Aynı bilginin, olasılığın veya seçeneğin sunuluş biçiminin (kazanç odaklı veya kayıp odaklı olarak ifade edilmesinin) bireylerin vereceği kararları tamamen değiştirmesidir.