Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Deneysel metodolojinin anket ve resmi veri yöntemlerine kıyasla vergi kaçırma gibi hassas konularda sağladığı avantajları ve dezavantajları karşılaştıran bir tablo hazırlayınız.
Yanıt / ipucu
Öğrenci, deneysel yöntemin çoklu doğrusallık sorununu çözme ve değişkenleri izole etme gibi avantajlarını vurgulamalıdır. Dezavantaj olarak ise laboratuvar ortamının yapaylığı ve katılımcıların rol yapma eğilimini (deneyci beklentisi etkisi) belirtmelidir.
Alıştırma 2myders hazırladı
Bir vergi uyumu deneyinde 'vergi beyanı' yerine 'ekonomik oyun' teriminin kullanılmasının katılımcı davranışlarını nasıl etkilediğini literatür bulgularına dayanarak açıklayınız.
Yanıt / ipucu
'Ekonomik oyun' terimi ahlaki normları devre dışı bırakarak katılımcıları rasyonel kazanç odaklı olmaya ve daha fazla gelir kaçırmaya yönlendirir. 'Vergi beyanı' terimi ise ahlaki normları tetikleyerek dürüstlük oranını artırır.
Alıştırma 3myders hazırladı
Klasik ekonomik teorinin (Yitzhaki Modeli) vergi oranlarındaki artışa dair öngörüsü ile deneysel çalışmaların ortaya koyduğu gerçek sonuçları karşılaştırıp tartışınız.
Yanıt / ipucu
Klasik teori, vergi oranları arttıkça gelir ve ikame etkileri nedeniyle vergi uyumunun artacağını öngörür. Ancak deneysel bulgular bunun tam aksini göstererek, artan vergi oranlarının mükellefleri daha fazla vergi kaçırmaya yönelttiğini kanıtlamaktadır.
Alıştırma 4myders hazırladı
Politika yapıcıların bütçe kısıtlarını dikkate alarak, 'düşük denetim oranı - yüksek ceza' ile 'yüksek denetim oranı - düşük ceza' kombinasyonlarından hangisini tercih etmesi gerektiğini deneysel bulgularla gerekçelendiriniz.
Yanıt / ipucu
Deneysel çalışmalar, düşük denetim oranı ile yüksek ceza kombinasyonunun vergi kaçırmayı engellemede daha etkili olduğunu göstermiştir. Ayrıca yasal düzenlemeyle ceza artırmak, geniş bir denetim kadrosu kurmaktan çok daha az maliyetlidir.
Alıştırma 5myders hazırladı
Çerçeveleme etkisini (framing effect) göz önünde bulundurarak, bir ülkenin vergi dairesi için mükelleflerin vergi uyumunu artıracak bir tahsilat yöntemi önerisi geliştiriniz.
Yanıt / ipucu
Mükelleflere yıl sonunda toplu ödeme yaptırmak yerine, yıl içinde peşin kesinti (stopaj) yöntemi uygulanmalıdır. Vergiyi yıl sonunda toplu bir 'kayıp' olarak hissetmeyen ve hatta iade alan mükelleflerin vergi uyumu daha yüksek olacaktır.
