Ünite 5: Şüpheli ve Değersiz Alacakların Envanteri — Örnekler

Mobilya imalatı yapan bir işletme, vadeli sattığı malların bedelini alamayınca yasal yollara başvurmuştur. Alacak için dava ve icra safhası başladığı için bu durum şüphelilik kriterini karşılar. İşletme bilanço esasına göre defter tuttuğu için bu alacağa karşılık ayırabilir.

Bir tüccar, ticari faaliyetiyle hiçbir ilgisi olmayan şahsi bir tanıdığına yardım amacıyla hatır senedi vermiştir. Tanığı borcunu ödemeden kayıplara karışmıştır. Bu alacak ticari faaliyetle ilgili olmadığından, değersiz alacak olarak doğrudan gider yazılamaz.

Alacaklı bir şirket, borçlu firmayla mahkeme süreci sonrasında konkordato yoluyla anlaşmaya varmıştır. Yapılan sulh sonucunda alacağın bir kısmından resmi olarak vazgeçilmiştir. Bu işlem VUK 324. maddesi kapsamında vazgeçilen alacak olarak değerlendirilir.

Bilanço esasına göre defter tutan bir mobilya imalatçısı, sattığı ürünlerin bedelini vadesinde tahsil edememiştir. Borçlu hakkında yasal yollara başvurarak dava ve icra safhası başlatmıştır. İşletme, tahsilatı şüpheli hale gelen bu alacağı için VUK 323. maddeye dayanarak karşılık ayırmıştır.

Bir işletmenin ticari faaliyetleri kapsamında sattığı mallardan doğan alacağı için yürütülen kazai süreç sonucunda mahkeme kararı çıkmıştır. Alacağın tahsil imkanının tamamen ortadan kalktığı bu mahkeme kararıyla kesinleştiği için, tutar bilançoda takip edilmeyerek doğrudan gider yazılmıştır.

Alacaklı işletme, borçlu firma ile yaptığı konkordato anlaşması kapsamında alacağının bir kısmından vazgeçmiştir. VUK 324. maddesi çerçevesinde gerçekleşen bu sulh yolu işleminde, alacaklı taraf vazgeçtiği tutarı doğrudan gider yazarken; bilanço esasına göre defter tutan borçlu taraf bu tutarı özel bir karşılık hesabına kaydetmiştir.