← Ünite 12

Ünite 12: İŞLETMENİN FONKSİYONLARI: YÖNETİM (I) — Alıştırmalar

Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.

  1. Alıştırma 1myders hazırladı
    Bir işletmede tepe, orta ve ilk kademe yöneticilerin üstlendikleri görevleri ve sorumlulukları göz önünde bulundurarak, her bir kademenin hangi yönetsel yeteneklere (teknik, insan ilişkileri, kavramsal) daha çok ihtiyaç duyduğunu gerekçeleriyle karşılaştırınız.
    Yanıt / ipucu
    İlk kademe yöneticiler doğrudan işin yapılışıyla ilgilendiği için teknik yeteneğe, tepe yöneticiler ise işletmenin bütününü ve dış çevreyi analiz etmek zorunda olduklarından kavramsal yeteneğe en üst düzeyde ihtiyaç duyarlar. İnsan ilişkileri yeteneği ise her üç yönetim kademesinde de çalışanlarla iletişim ve motivasyon sağlamak adına eşit derecede kritik bir öneme sahiptir.
  2. Alıştırma 2myders hazırladı
    Henri Fayol'un 'emirlerin birliği' ilkesi ile 'yetki ve sorumlulukların denkliği' ilkesini açıklayarak, bu ilkelerin ihlal edilmesi durumunda bir işletmede ne tür yönetsel sorunların ortaya çıkabileceğini tartışınız.
    Yanıt / ipucu
    Emirlerin birliği ilkesi ihlal edildiğinde çalışanlar birden fazla üstten farklı talimatlar alarak rol çatışması yaşar; yetki ve sorumluluk denkliği sağlanmadığında ise çalışanlar ya yetkisiz sorumluluk altında ezilir ya da hesabı sorulmayan aşırı yetkiyle kontrolsüz kararlar alırlar. Bu durum işletmede yetki karmaşasına, verimsizliğe ve motivasyon kaybına yol açar.
  3. Alıştırma 3myders hazırladı
    Planlama sürecinde kullanılan vizyon, misyon, amaç ve hedef kavramları arasındaki hiyerarşik ilişkiyi açıklamak için, hayali bir teknoloji firması üzerinden bu dört kavramı örneklendiriniz.
    Yanıt / ipucu
    Vizyon, firmanın 'dünyanın en yenilikçi yapay zeka şirketi olmak' gibi uzun vadeli hayalini; misyon, 'insan hayatını kolaylaştıran teknolojiler üretmek' şeklindeki varoluş amacını; amaç, 'pazar payını artırmak' gibi genel yönelimini; hedef ise 'önümüzdeki yıl pazar payını %5 artırmak' gibi ölçülebilir ve zaman sınırlı aşamasını temsil eder.
  4. Alıştırma 4myders hazırladı
    Bir işletmede 'resmi (formal)' ve 'resmi olmayan (informal)' örgüt yapılarının özelliklerini karşılaştırarak, resmi olmayan örgüt yapısının (üzüm salkımı) yönetici tarafından nasıl bir avantaja veya dezavantaja dönüştürülebileceğini değerlendiriniz.
    Yanıt / ipucu
    Resmi örgüt yapısı yönetimce tasarlanan hiyerarşik şemayken, resmi olmayan yapı çalışanların sosyal ilişkileriyle kendiliğinden oluşur. Yönetici, resmi olmayan yapıyı hızlı bilgi yaymak ve çalışan bağlılığını artırmak için avantaja dönüştürebileceği gibi, kontrol edemediğinde dedikodu yayılması ve resmi otoritenin zayıflaması gibi dezavantajlarla da karşılaşabilir.
  5. Alıştırma 5myders hazırladı
    Yöneticilerin sahip olduğu yetki devri (delegasyon) sürecini 'sorumluluğun devredilemezliği' kuralı çerçevesinde analiz ederek, bir yöneticinin işleri devrederken neden hala nihai sorumlu kalacağını açıklayınız.
    Yanıt / ipucu
    Yönetici, işlerin yapılması için gerekli olan karar alma ve harekete geçme gücünü (yetkiyi) astlarına devredebilir ancak üst makamlara karşı işin başarısından bizzat kendisi sorumludur. Dolayısıyla, astın yaptığı hata veya başarısızlık yöneticinin denetim ve yönetim sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.