Ünite 11: Vergi Yükü ve Vergiye Karşı Tepkiler — Kelime Bul

Tanımı oku, kavramı harf harf bul. 14 kelime var.

1 / 140 doğru

Belirli bir mal üzerine konulan verginin, o malın fiyatı yerine, talebinin fiyat esnekliği daha düşük olan başka bir malın fiyatı artırılarak yansıtılmasıdır. Çok çeşitli ürünler satan büyük mağazalarda sıkça rastlanan bir yöntemdir.

Vergiden Kaçınma — Vergi kanunlarına aykırı hareket etmeksizin, yasal boşluklardan veya alternatif seçeneklerden yararlanarak vergi yükümlülüğünü azaltma veya tamamen ortadan kaldırma girişimidir. Örneğin, emlak vergisi ödememek için ev satın almak yerine kirada oturmayı tercih etmek yasal bir ••• davranışıdır.

Vergi Kaçakçılığı — Mükelleflerin ••• kanunlarını açıkça ihlal ederek, yasa dışı yollarla ••• matrahını gizlemesi veya hiç ••• ödememesi durumudur. ••• yasal bir suç olup, tespit edildiğinde para veya hapis cezası gibi cezai yaptırımlara tabidir.

Vergi Yansıması — Kanunen ••• ödemekle yükümlü olan kişinin, bu ••• yükünü fiyat mekanizması aracılığıyla kısmen veya tamamen üçüncü kişilere devretmesi sürecidir. Örneğin, bir ithalatçının ödediği gümrük ••• malın satış fiyatına ekleyerek tüketiciye aktarmasıdır.

Toplam Vergi Yükü — Bir ülkede belirli bir dönemde elde edilen ••• ••• hasılatının, aynı döneme ait gayrisafi millî hasılaya (GSMH) oranlanmasıyla bulunan makroekonomik göstergedir. Bu oran, iktisadi kaynakların ne kadarının devlet tarafından kullanıldığını ortaya koyar.

Subjektif Vergi Yükü — ••• sonucunda mükellefin kullanılabilir gelirinde meydana gelen azalmadan dolayı hissettiği bireysel ve psikolojik baskıdır. Kişilerin değer yargılarına ve fedakarlık algılarına göre değiştiği için sayısal olarak ölçülmesi mümkün değildir.

Objektif Vergi Yükü — Mükellefin belirli bir dönemde ödediği toplam ••• miktarının, aynı dönemde elde ettiği gelirine oranlanmasıyla elde edilen sayısal ve ölçülebilir büyüklüktür. Ödenen ••• doğru, mükellefin ödeme gücüyle ters orantılıdır.

Net Vergi Yükü — Mükellefin ödediği •••, devletin sunduğu kamu hizmetlerinden sağladığı faydalar ile kendisine yapılan transfer harcamalarının düşülmesiyle hesaplanan ••• •••. Brüt ••• ••• hesaplamalarındaki eksikliği gidermek için kullanılır.

Gerçek Vergi Yükü — Net ••• ••• kavramına, piyasa koşullarından kaynaklanan ••• yansıma olanaklarının da dahil edilmesiyle hesaplanan en kapsamlı ••• ••• türüdür. Hesaplanması ve sayısal olarak ölçülmesi oldukça zordur.

Vergi Zihniyeti — Vatandaşların ••• olgusu ve devlete karşı mükellefiyetleri karşısında takındıkları genel psikolojik, ahlaki ve sosyal tavırdır. ••• yüksek toplumlarda ••• karşı tepkiler ve kaçınma eğilimleri daha düşük düzeyde gerçekleşir.

İleriye Yansıma — Verginin, mal veya hizmetin satış fiyatına eklenmesi suretiyle üretim zincirinde kendisinden sonra gelen alıcılara veya nihai tüketicilere devredilmesidir. Genellikle talebin fiyat esnekliğinin düşük olduğu zorunlu mallarda görülür.

Geriye Yansıma — Verginin, malı üreten veya satan kişi tarafından üretim faktörlerinin fiyatlarının düşürülmesi (işçi ücretlerinin azaltılması veya hammadde fiyatlarının kırılması) yoluyla gerideki aktörlere devredilmesidir. İleriye ••• mümkün olmadığı durumlarda tercih edilir.

Çapraz Yansıma — Belirli bir mal üzerine konulan verginin, o malın fiyatı yerine, talebinin fiyat esnekliği daha düşük olan başka bir malın fiyatı artırılarak yansıtılmasıdır. Çok çeşitli ürünler satan büyük mağazalarda sıkça rastlanan bir yöntemdir.

Vergi Grevi — ••• yükünün mükellefler tarafından aşırı yüksek ve adaletsiz bulunması durumunda, geniş halk kitlelerinin veya belirli meslek gruplarının ••• ödemeyi topluca reddetmesi şeklinde ortaya çıkan sosyal protesto eylemidir.

Telafi Edici Vergiler — Mükelleflerin ikame mallara yönelerek vergiden kaçınmalarını önlemek ve devletin vergi kaybını engellemek amacıyla, ikame edilen diğer mal veya işlemler üzerine konulan •••. Veraset vergisine karşı getirilen intikal vergisi buna örnektir.