Ünite 3: Devletin Ekonomik Faaliyetlerinin Gerekçeleri — Alıştırmalar
Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Klasik iktisatçıların 'görünmez el' ve 'Pareto Optimal' kavramları ile 1929 Büyük Dünya Buhranı sonrası ortaya çıkan 'piyasa başarısızlıkları' kavramını karşılaştırarak, devletin ekonomideki rolünün değişimini tartışınız.
Yanıt / ipucu
Klasik yaklaşım, fiyat mekanizmasının (görünmez el) kaynak dağılımında kendiliğinden Pareto optimumunu sağlayacağını savunur. Ancak 1929 Buhranı ve piyasa başarısızlıkları, piyasanın her zaman etkin çalışmadığını göstererek devletin düzenleyici ve müdahale edici bir güç olarak ekonomide yer almasını zorunlu kılmıştır.
Alıştırma 2myders hazırladı
Günlük yaşamınızdan yola çıkarak, özel sektör tarafından üretilmeyen veya eksik üretilen bir kamusal mal veya dışsallık örneği bulunuz ve devletin bu duruma neden müdahale etmesi gerektiğini açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Örneğin, sokak aydınlatması veya ulusal savunma gibi kamusal mallarda bedelsiz faydalanma (bedavacılık) mümkün olduğu için özel sektör bunları üretmez. Devlet, toplumsal refahı sağlamak amacıyla vergi gelirleriyle bu hizmetleri kendisi sunarak piyasa aksaklığını giderir.
Alıştırma 3myders hazırladı
Adam Smith'in 'Ulusların Zenginliği' eserindeki minimal devlet anlayışı ile J.M. Keynes'in aktif devlet müdahalesi yaklaşımını, özellikle işsizlik ve ekonomik krizler açısından karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
Adam Smith, devletin sadece savunma, adalet, eğitim ve altyapı gibi alanlarla sınırlı kalmasını savunurken; Keynes, piyasanın kendi kendine tam istihdamı sağlayamayacağını ve kriz dönemlerinde devletin aktif maliye politikalarıyla toplam talebi artırarak işsizliği önlemesi gerektiğini savunur.
Alıştırma 4myders hazırladı
Bir ülkedeki 'birincil gelir dağılımı' ile 'ikincil gelir dağılımı' arasındaki farkı açıklayarak, devletin bu süreçte kullandığı mali araçları ve adaleti ölçmede kullanılan Gini Katsayısının önemini belirtiniz.
Yanıt / ipucu
Birincil gelir dağılımı piyasada kendiliğinden oluşurken, ikincil gelir dağılımı devletin vergi ve transfer harcamaları gibi araçlarla müdahalesi sonucu oluşur. Gini katsayısının 0'a yaklaşması gelirin adil dağıldığını, 1'e yaklaşması ise adaletsizliğin arttığını gösterir ve devlet müdahalesinin başarısını ölçmede kullanılır.
Alıştırma 5myders hazırladı
Musgrave'in devletin üç temel fonksiyonu (kaynak dağılımı, gelir dağılımı, istikrar sağlama) çerçevesinde, günümüz devletlerinin ekonomik büyüme ve Phillips Eğrisi çatışmasını nasıl yönetmesi gerektiğini araştırınız.
Yanıt / ipucu
Devlet, üretken altyapı yatırımlarıyla uzun dönemli büyümeyi hedeflerken, Phillips Eğrisi'nin ortaya koyduğu enflasyon ve işsizlik arasındaki hassas dengeyi korumalıdır. Bu doğrultuda, fiyat istikrarını bozmadan istihdamı artıracak dengeli para ve maliye politikaları uygulamalıdır.
